Αλλεργίες της Άνοιξης

Tags : 

“Την άνοιξη αν δεν την βρεις, τη φτιάχνεις” είχε πει ο Οδυσσέας Ελύτης για να τονίσει την ομορφιά της εποχής που σηματοδοτεί το τέλος του χειμώνα και μαζί μ’ αυτόν την αναγέννηση της φύσης, την έκρηξη των χρωμάτων στο φυσικό περιβάλλον, αλλά και τη διάθεση να βγεις στην εξοχή για να την συναντήσεις.
Για πολλούς όμως σηματοδοτεί και την κορύφωση των συμπτωμάτων τους, την επιδείνωση της κακής τους διάθεσης και την αποφυγή του έξω κόσμου,  μέχρι να περάσουν οι λεγόμενες “αλλεργίες της Άνοιξης”.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις στατιστικές, ένας στους τρεις Έλληνες θα αναπτύξει κάποιου είδους αλλεργία κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Τι συμπτώματα έχουν οι ανοιξιάτικες αλλεργίες;

Η εποχική αλλεργική ρινίτιδα εκδηλώνεται συνήθως με έντονο κνησμό στη μύτη, συνεχής υδαρή καταρροή για την οποία απαιτείται μεγάλος αριθμός χαρτομάντιλων καθημερινά, πολύ συχνά και έντονα φταρνίσματα και μεγάλη ρινική συμφόρηση με επακόλουθο καρηβαρία [πονοκέφαλος, “βαρύ” κεφάλι]. Υπάρχει ακόμα έντονος κνησμός στην υπερώα, το φάρυγγα και στο λάρυγγα, που μπορεί να προκαλεί βήχα ο οποίος είναι συνήθως ξηρός και αρκετά ενοχλητικός.
Πολύ συχνά η αλλεργική ρινίτιδα/ρινοεπιπεφυκίτιδα είναι υπεύθυνη για την εκδήλωση μιας σειράς άλλων επιπλοκών, όπως παραρρινοκολπίτιδα, μέση ωτίτιδα, άπνοια κατά τον ύπνο, επιδείνωση και αύξηση των αναπνευστικών λοιμώξεων και βέβαια την πιθανή εκδήλωση αλλεργικού βρογχικού άσθματος ή την επιδείνωση του ήδη υπάρχοντος. Οι συνήθεις ένοχοι είναι οι γύρεις των φυτών αλλά και οι μύκητες της ατμόσφαιρας που, ενώ υπάρχουν όλο το χρόνο, παρουσιάζουν εποχική έξαρση την Άνοιξη και το Φθινόπωρο.
Η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία αν και πιο συχνά εκδηλώνεται στην εφηβεία και στην νεαρή ενήλικο ζωή. Όσο πιο μεγάλη είναι η ηλικία εκδήλωσης αλλεργικής ρινίτιδας, τόσο πιο αυξημένος είναι και ο κίνδυνος εκδήλωσης βρογχικού άσθματος. Την τελευταία δεκαετία, η συχνότητα τόσο της εποχικής όσο και της χρόνιας ρινίτιδας παρουσιάζει μεγάλη έξαρση. Βάσει επιδημιολογικών μελετών φαίνεται να έχει τετραπλασιαστεί!
Μια από τις πλέον σοβαρές επιπλοκές της αλλεργικής ρινίτιδας είναι η εκδήλωση βρογχικού άσθματος. Οι πάσχοντες από αλλεργική ρινίτιδα, εμφανίζουν 30-85% πιθανότητα να εκδηλώσουν την ίδια περίοδο και συμπτώματα βρογχικού άσθματος. Συνήθως η εκδήλωση βρογχικού άσθματος γίνεται μέσα σε πέντε ως οκτώ χρόνια από την έναρξη του προβλήματος.
Το βρογχικό άσθμα είναι χρόνια νόσος των πνευμόνων. Χαρακτηρίζεται από βήχα, ο οποίος είναι συνήθως ξηρός και εμφανίζεται νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ και στένωση των αεραγωγών με αίσθημα βάρους ή πίεσης στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή και συριγμό στην εκπνοή (“βράσιμο”, ή “γατάκια”). Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων οφείλεται σε αλλεργία σε κάποιον εξωτερικό παράγοντα, το αλλεργιογόνο, το οποίο όπως και στην περίπτωση της αλλεργικής ρινίτιδας μπορεί να είναι γύρη, ακάρεα οικιακής σκόνης, μύκητες της ατμόσφαιρας και επιθήλια ζώων όπως σκύλος, γάτα και, σπανιότερα ινδικό χοιρίδιο, άλογο κ.λπ. και χαρακτηρίζεται τότε ως αλλεργικό βρογχικό άσθμα.
Το ποσοστό εκδήλωσης βρογχικού άσθματος στην παιδική ηλικία κυμαίνεται από 8-15% και είναι πιο συχνό στα αγόρια. Βάσει των στατιστικών το 35-50% των παιδιών στην εφηβεία σταματούν να έχουν πρόβλημα. Τα μισά από αυτά όμως, θα εκδηλώσουν ξανά συμπτώματα άσθματος στην ηλικία μεταξύ 25-35 ετών.
Την Άνοιξη όμως μπορεί να εκδηλωθούν και συμπτώματα από το δέρμα. Πρόκειται για εξανθήματα τύπου κνίδωσης εξ επαφής που εμφανίζονται όταν το δέρμα έρχεται σε επαφή με κάποια ουσία που το ερεθίζει, όπως π.χ. τα τριχίδια της κάμπιας, είτε άμεσα είτε έμμεσα μέσω του αέρα. Εμφανίζεται αρχικά ερεθισμός του δέρματος στα σημεία επαφής, που κατόπιν θα οδηγήσει συνήθως σε εξάνθημα, κυρίως στα εκτεθειμένα μέρη του σώματος, στο λαιμό και στο πρόσωπο. Μαζί με τα εξανθήματα μπορεί να εμφανιστεί έντονος κνησμός και πρήξιμο και, σπανιότερα, αίσθημα δύσπνοιας.
Τέλος, την Άνοιξη είναι πιο συχνά τα περιστατικά με συμπτώματα αλλεργίας μετά από τσίμπημα μέλισσας ή σφήκας. Η συνήθης αναμενόμενη αντίδραση είναι τοπικό οίδημα, πόνος και έντονο αίσθημα κνησμού στο σημείο του νυγμού που αντιμετωπίζεται με τοπικά επιθέματα αμμωνίας και αντιϊσταμινικής αλοιφής.
Στα άτομα που έχουν αλλεργία στο δηλητήριο της μέλισσας ή σφήκας μπορεί να εκδηλωθεί έντονη και μεγάλη αντίδραση στο σημείο του τσιμπήματος και κάποια ή όλα από τα παρακάτω συμπτώματα όπως εξανθήματα κνίδωσης σε όλο το σώμα, συμπτώματα ρινίτιδας, αίσθημα δύσπνοιας, ζάλη με ταχυκαρδία, εμβοές ωτών και εφίδρωση. Τα επεισόδια αυτά μπορεί να εξελιχθούν ως πολύ επικίνδυνα και θα πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα. Θα πρέπει να υπάρχει πάντα set αντιμετώπισης με φάρμακα περιλαμβανομένης και αυτοενέσιμης αδρεναλίνης για χρήση με βάση τις οδηγίες του Αλλεργιολόγου.

Πως καταλαβαίνω ότι έχω αλλεργία;

Η διάγνωση των αλλεργικών παθήσεων του αναπνευστικού στηρίζεται στη λήψη πλήρους και λεπτομερέστατου ιστορικού και στη διενέργεια δερματικών δοκιμασιών δια νυγμού (skin prick tests) από τον Αλλεργιολόγο, με εκχυλίσματα που περιέχουν τα υπεύθυνα αλλεργιογόνα και γίνεται στο χώρο του ιατρείου.
Η σπιρομέτρηση είναι μια απλή και χρήσιμη εξέταση των πνευμόνων για τον έλεγχο της αναπνευστικής λειτουργίας.

Ποιά είναι η θεραπεία τους;

Η αντιμετώπιση των αλλεργικών παθήσεων στηρίζεται στην αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου και στην αντιμετώπιση με φαρμακευτική θεραπεία η οποία μειώνει ή σταματά τα συμπτώματα. Η πλήρης απαλλαγή από αυτές επιτυγχάνεται με την ανοσοθεραπεία ή θεραπεία απευαισθητοποίησης [εμβόλια αλλεργίας] που διενεργούνται από ειδικό Αλλεργιολόγο.
Σε όλες αυτές τις παθήσεις, η γνώση των συνεπειών και η χρήση των κατάλληλων φαρμάκων θα βοηθήσουν και τους αλλεργικούς ασθενείς να μη φοβούνται τον ερχομό της Άνοιξης και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους.

Share

Αλλεργίες του Χειμώνα

Αλλεργίες του Χειμώνα

Tags : 

Αν νομίζετε ότι οι αλλεργίες εμφανίζονται μόνο την Άνοιξη και σας ταλαιπωρούν μόνο για δυο-τρεις μήνες, κάνετε μεγάλο λάθος. Ανάλογα με τις ευαισθησίες που μπορεί ο καθένας μας να εμφανίζει, είναι δυνατό να εμφανιστούν συμπτώματα αλλεργίας όλο το χρόνο και επομένως και το χειμώνα.
Για να τα πάρουμε από την αρχή όμως τα πράγματα θα πρέπει να δούμε τι σημαίνει αλλεργία. H λέξη δημιουργήθηκε από τον Αυστριακό γιατρό Κλέμενς Φον Πιρκέτ το 1906 από τις αρχαιοελληνικές “ἄλλος” και “ἔργον”. Όπως φανερώνει και η ετυμολογία της, η λέξη σημαίνει την ασυνήθιστη, υπερβολική και μη-αναμενόμενη αντίδραση του οργανισμού έναντι μιας ξένης προς τον οργανισμό, ουσίας, που λέγεται αλλεργιογόνο και η οποία συνήθως είναι αβλαβής όπως π.χ. οι γύρεις.
Στους περισσότερους ανθρώπους η επαφή με το αλλεργιογόνο είναι ασυμπτωματική και ακίνδυνη. Μπορεί δηλαδή ο καθένας να φάει οτιδήποτε, να πάρει κάποιο φάρμακο, να πάει βόλτα στην εξοχή, χωρίς να εμφανίσει κάποιο πρόβλημα. Ένα άτομο όμως που είναι ευαισθητοποιημένο έναντι ενός συγκεκριμένου αλλεργιογόνου, όταν έρθει σε επαφή με αυτό είτε μέσω αναπνοής, είτε μέσω τροφής είτε παίρνοντας το ως φάρμακο θα εκδηλώσει μια σειρά συμπτωμάτων που μπορεί να ποικίλλουν από αυτά της αλλεργικής ρινίτιδας με ή χωρίς συνοδό επιπεφυκίτιδα, μέχρι απειλητικές για τη ζωή αλλεργικές αντιδράσεις όπως π.χ. μετά από νυγμό μέλισσας ή σφήκας.

Πώς όμως γίνεται κάποιος αλλεργικός;
Σήμερα είναι γνωστό ότι η οικογενειακή (γενετική) προδιάθεση σε συνδυασμό με το περιβάλλον παίζει καθοριστικό ρόλο στην εκδήλωση των αλλεργικών παθήσεων. Προηγείται πάντα μια περίοδος ευαισθητοποίησης του ασθενούς η οποία μπορεί να είναι από ένα έως αρκετά χρόνια. Κατά την περίοδο αυτή, ο ασθενής έρχεται σε επαφή με το αλλεργιογόνο, το οποίο μπορεί να είναι γύρη, ακάρεα οικιακής σκόνης, τρίχωμα σκύλου ή γάτας κ.λ.π. χωρίς να εμφανίζει συμπτώματα. Κάποια στιγμή όμως, η οποία δεν μπορεί να καθορισθεί εκ των προτέρων πότε θα είναι, ο οργανισμός αναπτύσσει αντισώματα (ειδικές IgE ανοσοσφαιρίνες). Τα αντισώματα αυτά βρίσκονται πάνω σε κύτταρα που λέγονται μαστοκύτταρα και βρίσκονται σε όλους τους βλεννογόνους π.χ. της μύτης, των οφθαλμών, των βρόγχων και στο δέρμα. Τα αντισώματα αυτά μόλις έρθουν σε επαφή με το αλλεργιογόνο, όπως η γύρη, το οποίο π.χ. στην μύτη έρχεται μέσω του αέρα που αναπνέουμε, αντιδρούν εναντίον του, αντιμετωπίζοντάς το ως εχθρό σε μια προσπάθεια να το αποβάλλουν από τον οργανισμό. Από την αλλεργική αυτή αντίδραση προκαλείται η αλλεργική φλεγμονή που ανάλογα με την εντόπιση εκδηλώνεται με συμπτώματα ρινίτιδας ή άσθματος ή με κνιδωτικά εξανθήματα στο δέρμα.
Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα αλλεργικά νοσήματα το χειμώνα;
Η αλλεργική ρινίτιδα και το αλλεργικό βρογχικό άσθμα πολύ συχνά εμφανίζονται και τους χειμερινούς μήνες και χαρακτηρίζονται ως χρόνια ή εμμένουσα αλλεργική ρινίτιδα και ολοετές βρογχικό άσθμα αντίστοιχα.
Η χρόνια αλλεργική ρινίτιδα έχει συμπτώματα που εμφανίζονται σχεδόν καθημερινά με κυρίαρχο σύμπτωμα τη μόνιμη ρινική συμφόρηση [“μπούκωμα”], με συχνό επακόλουθο την επιπλοκή της με παρραρινοκολπίτιδα.
Το βρογχικό άσθμα είναι χρόνια νόσος των πνευμόνων. Χαρακτηρίζεται από μόνιμη φλεγμονή των αεραγωγών που με τη σειρά της προκαλεί υπεραντιδραστικότητα των βρόγχων και στένωση των αεραγωγών. Η υπεραντιδραστικότητα αυτή εκδηλώνεται με βήχα, ο οποίος είναι συνήθως ξηρός και εμφανίζεται νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ και η στένωση των αεραγωγών με αίσθημα βάρους ή πίεσης στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή και συριγμό στην εκπνοή (“βράσιμο”, ή “γατάκια”). Συνυπάρχει πολύ συχνά με αλλεργική ρινίτιδα. Μάλιστα θεωρείται ότι σε πολλές περιπτώσεις, η εκδήλωση βρογχικού άσθματος είναι μια από τις πλέον σοβαρές επιπλοκές της αλλεργικής ρινίτιδας. Οι στατιστικές λένε ότι οι πάσχοντες από αλλεργική ρινίτιδα, εμφανίζουν 30-85% πιθανότητα να εκδηλώσουν την ίδια περίοδο και συμπτώματα βρογχικού άσθματος.
Τα αλλεργιογόνα που είναι υπεύθυνα για την εκδήλωση χρόνιας αλλεργικής ρινίτιδας και άσθματος το χειμώνα είναι συνήθως τα ακάρεα της οικιακής σκόνης και οι μύκητες. Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης είναι αόρατοι διά γυμνού οφθαλμού, μικροσκοπικοί οργανισμοί και είναι το κοινότερο αεροαλλεργιογόνο παγκοσμίως. Στην Ελλάδα τα πιο συχνά είναι το Dermatophagoides pteronyssinus και το Dermatophagoides farinae. Οι μικροοργανισμοί αυτοί είναι αρθρόποδα και τρέφονται από τα νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας μας. Δεν μας δαγκώνουν και έτσι δεν μεταδίδουν ασθένειες. Tα αλλεργιογόνα βρίσκονται στα απεκκρίματά τους. Οι ιδανικές συνθήκες υγρασίας και θερμοκρασίας είναι αυτές ενός συνηθισμένου σπιτιού. Υπάρχουν παντού αλλά βρίσκονται σε πολύ μεγάλους αριθμούς σε μαξιλάρια, μοκέτες, στρώματα, υφασμάτινα έπιπλα, κουρτίνες, χαλιά, κι όπου αλλού συγκεντρώνεται σκόνη. Σε ένα γραμμάριο, οικιακής σκόνης μπορεί να βρίσκονται από 100 μέχρι και 15.000 ακάρεα. Στα σπίτια μας πολλαπλασιάζονται όλο το χρόνο αλλά τα συμπτώματα είναι πολύ μικρότερης έντασης το Καλοκαίρι αφού φεύγουν κουβέρτες και χαλιά και τα παράθυρα είναι περισσότερες ώρες ανοικτά. Αν σκεφτείτε ότι το 25-30% της ημέρας μας το περνάμε στην κρεβατοκάμαρα, παρέα με τα ακάρεα, καταλαβαίνετε γιατί πρέπει να αφαιρεθούν όλα τα χαλιά, μοκέτες, φλοκάτες, πατάκια ιδιαίτερα σε αυτό το δωμάτιο.
Πρέπει να τονιστεί ότι τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρείται στη χώρα μας, αύξηση των εξάρσεων βρογχικού άσθματος το χειμώνα δυσανάλογα σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα. Είναι πολύ πιθανό αυτό να οφείλεται στην επιβάρυνση της ατμόσφαιρας από σωματίδια που προέρχονται από την αλόγιστη χρήση τζακιών με καύση ακατάλληλων υλικών στα μεγάλα αστικά κέντρα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση σωματιδίων τα οποία λόγω του πολύ μικρού τους μεγέθους, καταλήγουν βαθιά μέσα στους πνεύμονες όπου μπορούν να παραμείνουν επί μήνες, προκαλώντας δομικές βλάβες και χημικές αλλοιώσεις
Η αντιμετώπιση των αλλεργικών παθήσεων του αναπνευστικού στηρίζεται πρώτον, στην αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου με τη λήψη αντίστοιχων μέτρων, δεύτερον στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων με φαρμακευτική θεραπεία και τρίτον, στην απαλλαγή, δηλαδή στην πλήρη ίαση μέσω ανοσοθεραπείας ή θεραπείας απευαισθητοποίησης όταν πληρούνται οι ανάλογες προϋποθέσεις. Ο Αλλεργιολόγος σας θα σας δώσει τις κατάλληλες οδηγίες και την αντίστοιχη θεραπεία, μόλις επιβεβαιωθεί η διάγνωση μέσω του ειδικού αλλεργιολογικού ελέγχου.
Κνίδωση – Κνίδωση εκ ψύχους.
Με τον όρο κνίδωση εννοούμε την εμφάνιση ερυθρών δερματικών βλαβών που συνήθως εξέχουν από το δέρμα σχηματίζοντας πομφούς. Τα εξανθήματα συνοδεύονται συνήθως από κνησμό και το καθένα από αυτά διαρκεί λιγότερο από 18-24 ώρες. Αυτό όμως που συμβαίνει είναι να εξαφανίζονται σταδιακά τα εξανθήματα κατά τόπους, αλλά ταυτόχρονα να εμφανίζονται καινούρια σε διαφορετικά σημεία του δέρματος εντός του 24ώρου, οπότε η συνολική διάρκεια των εξανθημάτων να είναι πολύ μεγσλύτερη. Συνήθως εμφανίζονται κατά τόπους, αλλά μπορεί να εκδηλωθούν και σε όλο το σώμα ταυτόχρονα. Πολύ συχνά μπορεί να συνυπάρχει αγγειοοίδημα, δηλαδή πρήξιμο στα δάκτυλα των χεριών ή στο πρόσωπο. Το χειμώνα, οι κνιδώσεις μπορεί να εκδηλωθούν πολύ συχνά λόγω μιας ιογενούς λοίμωξης, ή λόγω φαρμάκων που παίρνουμε για να αντιμετωπίσουμε ένα εμπύρετο. Τα φάρμακα αυτά μπορεί να είναι αντιπυρετικά, όπως η ασπιρίνη που, κάποιες φορές μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση εξανθημάτων καθώς και αντιβιοτικά με πιο συχνά τα πενικιλλινούχα. Σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να διακοπούν άμεσα όλα τα φάρμακα και να ζητηθεί επειγόντως ιατρική βοήθεια.
Μια σχετικά σπάνια, αλλά και επικίνδυνη αλλεργική πάθηση, είναι η κνίδωση εκ ψύχους.
Η κνίδωση εκ ψύχους είναι μια μορφή κνίδωσης, που εκδηλώνεται μετά από έκθεση σε απότομη μεταβολή θερμοκρασίας από θερμό σε ψυχρό ή μετά από παραμονή σε χαμηλή θερμοκρασία για διάστημα που ποικίλλει σε κάθε ασθενή. Όσο πιο απότομη είναι η μεταβολή της θερμοκρασίας ή όσο πιο μεγάλο είναι το διάστημα έκθεσης σε χαμηλή θερμοκρασία, τόσο πιο έντονα είναι τα συμπτώματα που μπορεί να εκδηλωθούν και που μπορεί να φτάσουν σε ακραίες περιπτώσεις μέχρι και πτώση αρτηριακής πίεσης. Η κνίδωση εκ ψύχους εκδηλώνεται επίσης πολύ συχνά και το καλοκαίρι, στη θάλασσα μετά από απότομη είσοδο στο νερό.
Είναι απαραίτητη η σωστή διάγνωση από τον Αλλεργιολόγο, ώστε να αναγνωρισθεί η αιτία και να αντιμετωπιστεί κατάλληλα. Αυτό γίνεται μα την αποφυγή απότομης έκθεσης σε χαμηλή θερμοκρασία και με τη λήψη της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής. Το σημαντικότερο είναι να αποφευχθεί η εκδήλωση σοβαρών αντιδράσεων, η λεγόμενη συστηματική αναφυλακτική αντίδραση η οποία είναι πιθανή όταν ο ασθενής εκτεθεί απότομα σε μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας προς το ψυχρό. Χορηγούνται αντιϊσταμινικά και θεραπεία αντιμετώπισης οξέος επεισοδίου που ανάμεσα στα άλλα, περιλαμβάνει και αυτοενιέμενη ένεση αδρεναλίνης, η οποία είναι σε τέτοια μορφή, ώστε ο ασθενής να μπορεί να την κάνει μόνος του, βάσει των οδηγιών που έχει λάβει.

Share

Καλοκαίρι και αλλεργίες

Καλοκαίρι και αλλεργίες

Tags : 

 Η λέξη αλλεργία είναι ταυτισμένη για τους περισσότερους με την εικόνα ρινίτιδας και άσθματος την Άνοιξη με έντονη καταρροή, φταρνίσματα, δάκρυα, φαγούρα στα μάτια και τη μύτη, δύσπνοια και βήχα. Οι αλλεργικές παθήσεις όμως, ανάλογα με τις ευαισθησίες που μπορεί ο καθένας μας να εμφανίζει, είναι δυνατό να εκδηλώνονται όλο το χρόνο, σε οποιαδήποτε εποχή και επομένως και το Καλοκαίρι.

Αν λοιπόν η Άνοιξη είναι η εποχή όπου εκδηλώνονται αλλεργίες με συμπτώματα κυρίως από το αναπνευστικό σύστημα, το Καλοκαίρι χαρακτηρίζεται από αλλεργίες κυρίως του δέρματος ενώ συνήθως η αλλεργική ρινίτιδα, το βρογχικό άσθμα αλλά και η ατοπική δερματίτιδα (ή αλλεργικό έκζεμα) συνήθως βελτιώνονται λόγω της μείωσης της ανθοφορίας και της αυξημένης έκθεσης στον ήλιο.

Οι αλλεργικές παθήσεις που εκδηλώνονται το Καλοκαίρι (χωρίς να αποκλείονται και οι άλλες εποχές) χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και πρόληψη. Κάποιες από αυτές μπορεί να εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ακόμη και για τη ζωή ορισμένων πολύ ευαίσθητων αλλεργικών ατόμων. Οι σημαντικότερες και συχνότερες αλλεργικές διαταραχές τη θερινή περίοδο είναι

  • Οι αλλεργικές αντιδράσεις μετά από τσίμπημα διαφόρων εντόμων και κυρίως μέλισσας, διαφόρων ειδών σφηκών και των κουνουπιών καθώς και μετά από τσίμπημα της θαλάσσιας μέδουσας, αν και οι τελευταίες είναι κυρίως τοξικές και ερεθιστικές.
  • Οι τροφικές αλλεργίες που οφείλονται σε τροφές που καταναλώνονται κυρίως τους θερινούς μήνες.
  • Διάφορες μορφές κνιδώσεων που προκαλούνται από φυσικά αίτια όπως η ηλιακή, η χολινεργική και η κνίδωση εκ ψύχους, με την τελευταία να είναι δυνητικά θανατηφόρα.
  • Δερματίτιδες εξ επαφής
  • Διάφορες μορφές φωτοδερματίτιδας .
  • Η εαρινή επιπεφυκίτιδα , η οποία είναι μία ειδική μορφή αλλεργίας των οφθαλμών και δύσκολη στη θεραπεία της.

Αλλεργία στο δηλητήριο μέλισσας ή σφήκας

Ο νυγμός από μέλισσα ή σφήκα συνήθως προκαλεί τοπικά ερυθρότητα, πόνο και/ή κνησμό και μικρού βαθμού οίδημα που υποχωρούν σε λίγες ώρες. Στα ευαισθητοποιημένα άτομα όμως, η αντίδραση μπορεί να είναι πιο εκτεταμένη και μεγαλύτερη σε μέγεθος ή να είναι πιο μαζική και πολύ πιο επικίνδυνη από την εμφάνιση γενικευμένου κνιδωτικού εξανθήματος ή συμμετοχή και άλλων συστημάτων του οργανισμού με συμπτώματα όπως δύσπνοια, ζάλη, τάση για λιποθυμία ή και απώλεια συνείδησης κ.λ.π.

Τα άτομα που είναι αλλεργικά στο δηλητήριο των σφηκών και των μελισσών μπορεί μετά από ένα τσίμπημα να εκδηλώσουν:

  1. Μικρή τοπική αντίδραση (δηλ. αντίδραση στο σημείο νυγμού που χαρακτηρίζεται από ερύθημα, πόνο, ενίοτε κνησμό και μικρό οίδημα)
  2. Μεγάλη τοπική αντίδραση (δηλ. αντίδραση που καταλαμβάνει και την πλησιέστερη άρθρωση ή τις πλησιέστερες 2 αρθρώσεις στα παιδιά και χαρακτηρίζεται από ερύθημα, πόνο, κνησμό και εκτεταμένο οίδημα)
  3. Γενικευμένη αντίδραση, η οποία διακρίνεται σε:
  • Αντίδραση ενός συστήματος (πχ. Γενικευμένη κνίδωση (δηλ. Πετάλες/καντήλες σ’όλο το σώμα)
  • Αντίδραση περισσοτέρων του ενός συστημάτων = Αναφυλαξία (πχ. Κνίδωση + Δύσπνοια)
  • Αναφυλαξία και πτώση της αρτηριακής πίεσης = Αναφυλακτικό shock.

Οι περιπτώσεις αλλεργικής αντίδρασης μετά νυγμό από μέλισσα ή σφήκα, είναι πιο συχνές το καλοκαίρι, λόγω παρουσίας και των μελισσών, που το Χειμώνα είναι περιορισμένες, της αύξησης του αριθμού των εντόμων και της αυξημένης παραμονής των ανθρώπων στην εξοχή.

Για την αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού προβλήματος, κρίνεται αναγκαίο να συμβουλευτεί ο ασθενής τον Αλλεργιολόγο. Θα γίνει ο διαγνωστικός έλεγχος ώστε να εντοπιστεί το υπεύθυνο αίτιο και να χορηγηθεί η απαιτούμενη φαρμακευτική αγωγή που θα πρέπει να έχει μαζί του ο ασθενής για την αντιμετώπιση τυχόν μελλοντικού επεισοδίου. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις θα δοθούν οδηγίες και κατευθύνσεις για μακροχρόνιους θεραπευτικούς χειρισμούς -όπου ενδείκνυται- όπως είναι η ανοσοθεραπεία (εμβόλια απευαισθητοποίησης) για την αναφυλαξία από νυγμό μέλισσας ή σφήκας, ώστε το πρόβλημα να αντιμετωπιστεί ριζικά και να εξαλειφθεί.

Ως γενικά μέτρα πρόληψης, συνιστάται η αποφυγή ρούχων με έντονα χρώματα, των έντονων αρωμάτων και καλλυντικών, αποφυγή χώρων που προσελκύουν σφήκες και μέλισσες, η κατανάλωση τροφής ή χυμών στην εξοχή, η οδήγηση με ανοικτά παράθυρα κ.α. ενώ πρέπει να έχουμε υπόψιν ότι τα υμενόπτερα είναι πιο επιθετικά τις απογευματινές ώρες.

Τροφική αλλεργία

Το Καλοκαίρι αυξάνονται τα επεισόδια τροφικής αλλεργίας μετά από κατανάλωση φρούτων όπως το ροδάκινο και το σταφύλι, όπως και θαλασσινών. Τα συμπτώματα κυμαίνονται από απλή φαγούρα και πρήξιμο στο στόμα και γύρω από τα χείλη, αλλά μπορεί να εκδηλωθούν και βαριές αλλεργικές αντιδράσεις και shock. Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι η έγκαιρη διάγνωση με την ανίχνευση τόσο της υπεύθυνης τροφής, όσο και άλλων τροφών που πιθανόν να εμφανίζουν διασταυρούμενη υπερευαισθησία με αυτή, μέσω ειδικών δερματικών δοκιμασιών που διενεργούνται από τον Αλλεργιολόγο, ώστε να είναι δυνατή η αποφυγή των συγκεκριμένων τροφών.

Φυσικές κνιδώσεις

Με τον όρο κνίδωση εννοούμε την εμφάνιση ερυθρών δερματικών βλαβών που συνήθως εξέχουν από το δέρμα σχηματίζοντας πομφούς. Τα εξανθήματα συνοδεύονται συνήθως από κνησμό και το καθένα από αυτά διαρκεί λιγότερο από 18-24 ώρες. Αυτό όμως που συμβαίνει είναι να εξαφανίζονται σταδιακά τα εξανθήματα κατά τόπους, αλλά ταυτόχρονα να εμφανίζονται καινούρια σε διαφορετικά σημεία του δέρματος εντός του 24ώρου, οπότε η συνολική διάρκεια των εξανθημάτων να είναι πολύ μεγαλύτερη. Συνήθως εμφανίζονται κατά τόπους, αλλά μπορεί να εκδηλωθούν και σε όλο το σώμα ταυτόχρονα. Πολύ συχνά μπορεί να συνυπάρχει αγγειοοίδημα, δηλαδή πρήξιμο στα δάκτυλα των χεριών ή στο πρόσωπο. Οι υψηλές θερμοκρασίες του Καλοκαιριού και οι σχετικά χαμηλότερες θερμοκρασίες στη θάλασσα, μπορούν να προκαλέσουν σε ευαισθητοποιημένα άτομα διάφορες μορφές φυσικών κνιδώσεων.

Η ηλιακή κνίδωση εκδηλώνεται στα εκτεθειμένα σημεία του σώματος μετά από σχετικά σύντομη έκθεση στον ήλιο. Διαρκεί λίγες ώρες και υποχωρεί αυτόματα. Είναι μια μορφή κνίδωσης που προλαμβάνεται με την αποφυγή έκθεσης στον ήλιο και τη χρήση αντιηλιακών.

Η χολινεργική κνίδωση εκδηλώνεται μετά από έντονη εφίδρωση λόγω υψηλής θερμοκρασίας ή μετά από άσκηση. Διαρκεί λίγα λεπτά ως μια ώρα, χαρακτηρίζεται από πολλά κνησμώδη εξανθήματα μικρού μεγέθους κυρίως στους ώμους και το άνω μέρος του θώρακα. Συνήθως αντιμετωπίζεται με τη λήψη αντιισταμινικού προληπτικά.

Η κνίδωση εκ ψύχους είναι η μόνη δυνητικά θανατηφόρα μορφή κνίδωσης. Όσο περίεργο και αν φαίνεται, εκδηλώνεται πολύ συχνά το καλοκαίρι για πρώτη φορά, όταν το άτομο βουτήξει σε κρύα θάλασσα λόγω απότομης έκθεσης σε μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας. Συνήθως εκδηλώνονται μόνο κνησμώδη εξανθήματα διάρκειας ωρών. Όσο πιο απότομη είναι η μεταβολή της θερμοκρασίας ή όσο πιο μεγάλο είναι το διάστημα έκθεσης σε χαμηλή θερμοκρασία, τόσο πιο έντονα είναι τα συμπτώματα που μπορεί να εκδηλωθούν και που μπορεί να φτάσουν σε ακραίες περιπτώσεις μέχρι και πτώση αρτηριακής πίεσης. Έτσι, σε πολύ ευαίσθητα άτομα μπορεί να εκδηλωθούν συμπτώματα όπως ζάλη, τάση για λιποθυμία λόγω πτώσης της αρτηριακής πίεσης, αίσθημα δύσπνοιας κ.α. με κίνδυνο εκδήλωσης συστηματικής αναφυλαξίας και ως συνέπεια τον άμεσο κίνδυνο πνιγμού. Συνεπώς, τα άτομα που πάσχουν από κνίδωση εκ ψύχους πρέπει να κάνουν τα πρώτα μπάνια του καλοκαιριού σε αβαθή και ζεστά νερά, με σταδιακή είσοδο στο νερό, πάντα με παρέα και να έχουν πάντα μαζί τους και να χρησιμοποιήσουν κατά περίπτωση τα φάρμακα άμεσης ανάγκης βάσει των οδηγιών που έχει συστήσει ο Αλλεργιολόγος τους.

 Δερματίτιδες εξ επαφής – Φωτοδερματίτιδες

Δερματίτιδα εξ επαφής εκδηλώνεται κυρίως μετά επαφή με τριχίδια κάμπιας με εμφάνιση εξανθήματος στα εκτεθειμένα σημεία του σώματος, αλλά και μετά από χρήση αντιηλιακών ή άλλων καλλυντικών ή ακόμα και μετά από tatoo, στα σημεία επαφής Χαρακτηρίζεται από ερυθρότητα, φαγούρα, ελαφρύ πρήξιμο και ξηρότητα, πάντα στο σημείο επαφής της υπεύθυνης ουσίας με το δέρμα, ενώ άλλοτε μπορεί να υπάρχουν και μικρές βλατίδες (μικρά κόκκινα «σπυράκια») και, σε πιο έντονη αντίδραση και φυσαλίδες.

Η φωτοαλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής και το φωτοαλλεργικό έκζεμα εξ επαφής έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά με τη δερματίτιδα εξ επαφής, δηλαδή ερύθημα, οίδημα τοπικά, φυσαλιδώδεις βλάβες, εσχάρες, λειχηνοποίηση και απολέπιση. Το εξάνθημα εκδηλώνεται στην περιοχή έκθεσης στο ηλιακό φως, δηλαδή αφορά συνήθως το πρόσωπο, τα αυτιά, τον τράχηλο, το άνω μέρος του κορμού και τα άνω άκρα. Τα καλυμμένα μέρη δεν εμφανίζουν εξάνθημα. Η φωτοαλλεργική δερματίτιδα προκαλείται από τη μετατροπή μιας αβλαβούς ουσίας που υπάρχει στο δέρμα, σε αλλεργιογόνο, υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός. Αρκετές φορές μπορεί να οφείλεται στη λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων (πχ. κάποια διουρητικά και αντιαρρυθμικά, σουλφοναμίδες κ.α.) που μπορεί να λαμβάνει το άτομο για ανεξάρτητο λόγο, αλλά προκαλούν φωτοδερματίτιδα σε συνδυασμό με έκθεση στο ήλιο. Θεραπευτικά, συνιστάται η διακοπή του φαρμάκου (αν αυτό μπορεί να γίνει) και η πολύ καλή φωτοπροστασία σε συνδυασμό με λήψη αντιισταμινικών.

Γενικά, η σωστή διάγνωση της αιτίας του προβλήματος από τον Αλλεργιολόγο, η χορήγηση της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής και η αποφυγή -όπου είναι δυνατό- του αιτίου, προσφέρουν ασφάλεια στο άτομο που πάσχει από αλλεργία και εξασφαλίζουν ένα ευχάριστο Καλοκαίρι, χωρίς το άγχος ανεπιθύμητων αντιδράσεων.

Share

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ