ΠΩΣ ΓΙΝΕΣΤΕ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

 

ΠΩΣ ΓΙΝΕΣΤΕ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ

ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

Τι είναι Αλλεργία – Λίγα λόγια για την ερμηνεία των όρων που χρησιμοποιούνται

  • Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει ‘άλλο έργο’. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων ουσιών του περιβάλλοντος. Είναι δηλαδή ένα ΄λάθος’ του οργανισμού
  • Αναφυλαξία (α-στερητικό + φύλαξις = έλλειψη προστασίας) Υποδηλώνει την σοβαρή αλλεργική αντίδραση που μπορεί να είναι και επικίνδυνη για τη ζωή
  • Ατοπία (α-στερητικό + τόπος = παράλογο). Υποδηλώνει την προδιάθεση του ατόμου να εκδηλώσει αλλεργίες.
  • Το ανοσολογικό σύστημα του ανθρώπου είναι από τους βασικότερους μηχανισμούς άμυνας που διαθέτουμε και δίνει την ικανότητα στον οργανισμό να αναγνωρίζει το ‘ίδιο’ από το ‘ξένο‘ και να αντιδρά έναντι του ξένου ώστε να προστατεύεται από αυτό. Περιλαμβάνει τα κύτταρα και τα μόρια που εμπλέκονται σε αυτές τις αντιδράσεις, όπως ο οργανωμένος λεμφικός ιστός, τα κυκλοφορούντα λεμφοκύτταρα, τα αντιγονοπαρουσιαστικά και άλλα επικουρικά κύτταρα, καθώς και πλήθος διαλυτών μορίων όπως ανοσοσφαιρίνες κ.α.
  • Ανοσία λοιπόν είναι η αντίδραση του οργανισμού στις ξένες προς αυτόν ουσίες, συμπεριλαμβανομένων και των μικροβίων, με την κινητοποίηση κατάλληλων ανοσολογικών μηχανισμών, ώστε να προστατευθεί από αυτές και να διατηρηθεί και διακρίνεται στη φυσική ή μη-ειδική ανοσία και στην ειδική ή επίκτητη ανοσία.
  • Η ανοσιακή απάντηση είναι η συνδυασμένη δράση των κυττάρων και μορίων του ανοσιακού συστήματος με τις οποίες ο οργανισμός (ξενιστής) αναγνωρίζει και αντιμετωπίζει τους εισβάλοντες μικροοργανισμούς και γενικότερα κάθε ουσία που παρουσιάζεται ως ξένη και δυνητικά επικίνδυνη ξεκινά όταν το ανοσιακό σύστημα έλθει σε επαφή με το αντιγόνο (ανοσογόνο)
  • Ανοχή. Είναι η κατάσταση όπου όταν η εισερχόμενη ουσία είναι αβλαβής, όπως συμβαίνει με τους κόκκους γύρεις, με τροφές κ.λ.π., ο οργανισμός αντιλαμβάνεται ότι αυτές οι ουσίες, αν και ξένες προς αυτόν, είναι ακίνδυνες οπότε και τις αναγνωρίζει ως αθώες αναπτύσσει ανοχή και δεν αντιδράει, υπό φυσιολογικές συνθήκες, εναντίον τους. Η ανοχή είναι απαραίτητη διότι ο οργανισμός μας είναι υποχρεωμένος να έρχεται σε επαφή με συστατικά που δεν έχουν την ίδια σύσταση με τα δικά του και συνεπώς το ανοσοποιητικό μας σύστημα πρέπει ανέχεται αυτή την επαφή χωρίς να αντιδρά, επειδή τα ξένα συστατικά είναι τις περισσότερες φορές χρήσιμα, όπως πχ οι τροφές.

 Τι είναι οι Αλλεργίες

  • Ένα άτομο που πάσχει από αλλεργίες, ουσιαστικά εμφανίζει διαταραχή στην ανάπτυξη αυτού του είδους της ανοχής, με αποτέλεσμα να υπεραντιδρά έναντι κάποιων από αυτούς τους παράγοντες και να εμφανίζει τα αντίστοιχα συμπτώματα. Οι παράγοντες αυτοί ονομάζονται αλλεργιογόνα.

 Ποια είναι τα πιο συνηθισμένα αλλεργιογόνα:

  • Ακάρεα της οικιακής σκόνης
  • Κόκκοι γύρης
  • Μύκητες της ατμόσφαιρας
  • Επιθήλια ζώων
  • Φάρμακα
  • Τροφές
  • Δηλητήρια εντόμων

 Τι είναι λοιπόν, Αλλεργία;

  • Η φύση των συμπτωμάτων εξαρτάται από το είδος των αλλεργιογόνων στα οποία είναι κάποιος ευαίσθητος, π.χ. ευαισθησία σε εισπνεόμενα αλλεργιογόνα προκαλεί αλλεργική ρινίτιδα και άσθμα
  • Σε κάποιες περιπτώσεις ιδιαίτερα με τροφές, φάρμακα και δηλητήρια υμενόπτερων, μπορεί να εκδηλωθούν συμπτώματα από περισσότερα του ενός, όργανα (συστηματική αντίδραση) με δυνητικά θανατηφόρα κατάληξη.
  • Είναι άγνωστο το πότε, το γιατί και σε ποιο αλλεργιογόνο μπορεί κάποιος να αναπτύξει αλλεργία.
  • Η διερεύνηση των αιτιών και η μελέτη των αλλεργικών παθήσεων, ξεκίνησαν ουσιαστικά από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, αν και ήταν γνωστές ως νόσοι από την αρχαιότητα.
  • Σημαντικό ρόλο σε αυτό έπαιξε η ανακάλυψη της ανοσοσφαιρίνης Ε (IgE), καθώς και η ταχεία εξέλιξη στο χώρο της ανοσολογίας και της ιατρικής έρευνας γενικότερα, τα τελευταία πενήντα χρόνια.
  • Μεγάλη ώθηση αναμένεται να δώσει και η πρόσφατη πολύ σημαντική εξέλιξη στο χώρο της ανοσολογίας, της αποκρυπτογράφησης του ανθρώπινου γονιδιώματος
  • Βάσει αυτών, έγινε κατανοητός ο μηχανισμός της αλλεργικής αντίδρασης, γνωστός ως ‘αλλεργικός καταρράκτης’, ο οποίος εκδηλώνεται με την επαφή του του γενετικά προδιατεθειμένου ασθενή με το υπεύθυνο αλλεργιογόνο.
  • Η γενετικά καθορισμένη προδιάθεση του ατόμου να εκδηλώσει κάποια αλλεργική πάθηση χαρακτηρίζεται ως ατοπία, χωρίς να έχει όμως ακόμα εκδηλώσει συμπτώματα, όπως ήδη αναφέρθηκε.
  • Η μεταβίβαση της αλλεργικής προδιάθεσης γίνεται με πολύπλοκο τρόπο και εμπλέκονται πολλά και διαφορετικά γονίδια. Δεν είναι λοιπόν εύκολο να προκαθορισθεί ποιο άτομο θα εκδηλώσει αλλεργία έναντι κάποιου παράγοντα.

Τι πιθανότητα έχω να εκδηλώσω αλλεργία, κάποια στιγμή στη ζωή μου;

  • Η πιθανότητα εμφάνισης αλλεργίας σε ένα παιδί:
    • Είναι 25-30%, όταν ο ένας γονέας είναι αλλεργικός
    • Είναι 60-75% όταν και οι δύο γονείς είναι αλλεργικοί
  • Πολλές φορές όμως οι αλλεργίες μπορεί να ‘’ξεχάσουν’’ μια γενιά.
    • Σε μονοωογενείς διδύμους, εμφανίζεται και στους δύο αλλεργία σε ποσοστό λιγότερο από 50%
    • Συνήθως οι αλλεργίες εκδηλώνονται μεταξύ 2ης και 3ης δεκαετίας της ζωής.

Πολλοί εξωτερικοί παράγοντες φαίνεται να ενοχοποιούνται για τη δραματική αύξηση των αλλεργικών νοσημάτων κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Ιδιαίτερα ενοχοποιούνται οι αλλαγές που επήλθαν στον περιβάλλοντα χώρο και τον σύγχρονο τρόπο ζωής.                                        Eκτός από τη γενετική επιβάρυνση, στην ανάπτυξη αλλεργίας καθοριστικό ρόλο παίζουν το περιβάλλον και ο τρόπος διαβίωσης.

 Προλαμβάνονται οι αλλεργίες;

Αποφυγή έκθεσης σε

  • Ατμοσφαιρική ρύπανση
  • Έντονα αρώματα
  • Εντομοκτόνα
  • Συντηρητικά τροφών
  • Απορρυπαντικά & καθαριστικά
  • Μπογιές
  • Καπνός τσιγάρου

Υπόθεση υγιεινής

Μία από τις επικρατέστερες θεωρίες που προσπαθεί να εξηγήσει την αύξηση της συχνότητας των αλλεργικών παθήσεων, αλλά και την πολυπλοκότητα στον τρόπο μετάδοσής τους από γενιά σε γενιά  είναι η «υπόθεση της υγιεινής».

Σύμφωνα με τη θεωρία αυτή, η αύξηση των αλλεργιών –ιδίως στα παιδιά– οφείλεται στη δραστική μείωση των λοιμώξεων που παρατηρήθηκε με τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης (καθαρό νερό, καλύτερο και καθαρότερο φαγητό, υγιεινές κατοικίες κ.λ.π.) και την υπέρμετρη χρήση εμβολίων και αντιβιοτικών.                                                                                        Η έκθεση σε μικρόβια και άλλα παθογόνα προκαλεί την κινητοποίηση του ανοσολογικού συστήματος για την προστασία του οργανισμού, ενώ αναστέλλει τους μηχανισμούς που προωθούν την αλλεργική αντίδραση. Έτσι, καθώς τα παιδιά του σύγχρονου ανεπτυγμένου κόσμου έχουν μειωμένες πιθανότητες να έρθουν σε επαφή με μικρόβια κατά τους πρώτους μήνες της ζωής τους, η ενεργοποίηση των ανοσολογικών μηχανισμών αλλεργικής ευαισθητοποίησης παραμένει ανεμπόδιστη με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι πιθανότητες εκδήλωσης αλλεργίας.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να παραλειφθούν οι απαραίτητοι εμβολιασμοί στην παιδική ηλικία, ή να παραλείπεται η λήψη αντιβιοτικών όταν επιβάλλεται για τη θεραπεία της πάθησης. Θα πρέπει όμως να γίνεται σωστή και λελογισμένη χρήση και μόνο μετά από ιατρική συμβουλή.

Πολλές πρόσφατες ενδείξεις, επίσης ενισχύουν την άποψη ότι και  η ατμοσφαιρική ρύπανση στις μεγαλουπόλεις συντελεί στην αύξηση των αλλεργιών.

Πολλές επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει, επίσης, ότι υπάρχει άμεση συσχέτιση μεταξύ της ενδοοικιακής ρύπανσης –κυρίως από καπνό τσιγάρου– και της εμφάνισης αλλεργικών συμπτωμάτων στα παιδιά.

ΑΛΛΕΡΓΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η εκδήλωση αλλεργίας δεν γίνεται ποτέ στην πρώτη επαφή με αλλεργιογόνο.

Προηγούνται κάποιες συγκεκριμένες φάσεις, όπως παρακάτω:

  1. Έτσι λοιπόν για να εκδηλωθούν συμπτώματα αλλεργίας, συνήθως υπάρχει……
    • ΑΤΟΠΙΑ, Που σημαίνει την ύπαρξη προδιάθεσης για εκδήλωση αλλεργικών παθήσεων
  2. Έκθεση τουλάχιστον μια φορά στο αλλεργιογόνο, που θα προκαλέσει στον οργανισμό….
    • ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ, παραγωγή δηλαδή των ειδικών IgE αντισωμάτων
  3. και, τελικά…. η επόμενη έκθεση (που μπορεί να είναι μετά από πολλές επαφές με το αλλεργιογόνο) θα προκαλέσει….
    • ΑΛΛΕΡΓΙΑ, δηλαδή η εκδήλωση συμπτωμάτων αλλεργίας που μπορεί να είναι άσθμα, τροφική αλλεργία κ.α. ανάλογα με το αλλεργιογόνο.

 

Με απλά λόγια, ο αλλεργικός ασθενής εμφανίζει συμπτώματα όταν έρθει σε επαφή (αναπνεύσει, φάει ή αγγίξει) με ουσίες και/ή αντικείμενα του χώρου του, τα οποία όμως, υπό φυσιολογικές συνθήκες, δεν αποτελούν κίνδυνο για τον οργανισμό.

 

 

 

Share