Tag Archives: αλλεργικη ρινιτιδα

Αλλεργικές παθήσεις του αναπνευστικού – Διάγνωση

Tags : 

“ Ο Μάιος μας έφτασε εμπρός βήμα ταχύ

να τον προϋπαντήσουμε παιδιά στην εξοχή….”

Η πρώτη ημέρα του Μαΐου σηματοδοτεί το τέλος του χειμώνα, τον ερχομό της άνοιξης και μαζί μ’ αυτόν την αναγέννηση της φύσης, την έκρηξη των χρωμάτων στο φυσικό περιβάλλον, αλλά και τη διάθεση να βγεις στην εξοχή, όπως λέει παραπάνω το γνωστό τραγουδάκι.

Για πολλούς όμως σηματοδοτεί και την κορύφωση των συμπτωμάτων τους, την επιδείνωση της κακής τους διάθεσης και την αποφυγή του έξω κόσμου, μέχρι να περάσουν οι λεγόμενες “αλλεργίες της Άνοιξης”.

Η Άνοιξη λοιπόν, φέρνει όλα τα καλά της, αλλά φέρνει μαζί της και τις αλλεργίες της!

Για να τα πάρουμε από την αρχή όμως τα πράγματα θα πρέπει να δούμε τι σημαίνει  αλλεργία. H λέξη δημιουργήθηκε από τον Αυστριακό γιατρό Κλέμενς Φον Πιρκέτ το 1906 από τις αρχαιοελληνικές λλος και ργον. Όπως φανερώνει και η ετυμολογία της, η λέξη σημαίνει την ασυνήθιστη, υπερβολική και μη-αναμενόμενη αντίδραση του οργανισμού έναντι μιας ξένης  προς τον οργανισμό,  ουσίας,  που λέγεται αλλεργιογόνο και η οποία συνήθως είναι αβλαβής όπως π.χ. οι γύρεις.

Στους περισσότερους ανθρώπους η επαφή με το αλλεργιογόνο είναι ασυμπτωματική. Μπορεί δηλαδή να φάει οτιδήποτε, να πάρει κάποιο φάρμακο, να κάνει βόλτα στην εξοχή, χωρίς να εμφανίσει κάποιο πρόβλημα. Ένα άτομο όμως που είναι ευαισθητοποιημένο έναντι του συγκεκριμένου αλλεργιογόνου, όταν έρθει σε επαφή με αυτό είτε μέσω αναπνοής, είτε μέσω τροφής είτε ως φάρμακο θα εκδηλώσει μια σειρά συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να ποικίλλουν από αυτά της αλλεργικής ρινίτιδας με ή χωρίς συνοδό επιπεφυκίτιδα, μέχρι απειλητικές για τη ζωή αλλεργικές αντιδράσεις όπως π.χ. μετά από νυγμό μέλισσας ή σφήκας.

Πώς όμως γίνεται κάποιος αλλεργικός; Σήμερα είναι γνωστό ότι η οικογενειακή (γενετική) προδιάθεση σε συνδυασμό με το περιβάλλον παίζει καθοριστικό ρόλο στην εκδήλωση των αλλεργικών παθήσεων.

Προηγείται πάντα μια περίοδος ευαισθητοποίησης του ασθενούς η οποία μπορεί να είναι από ένα έως αρκετά χρόνια. Κατά την περίοδο αυτή, ο ασθενής έρχεται σε επαφή με το αλλεργιογόνο, το οποίο μπορεί να είναι γύρη, ακάρεα οικιακής σκόνης, τρίχωμα σκύλου ή γάτας κ.λ.π. χωρίς να εμφανίζει συμπτώματα.

Κάποια στιγμή όμως, η οποία δεν μπορεί να καθορισθεί εκ των προτέρων πότε θα είναι, ο οργανισμός αναπτύσσει αντισώματα (ειδικές IgE ανοσοσφαιρίνες) τα οποία βρίσκονται πάνω σε κύτταρα τα λεγόμενα μαστοκύτταρα σε όλους τους βλεννογόνους π.χ. της μύτης, των οφθαλμών, των βρόγχων και στο δέρμα. Τα αντισώματα αυτά μόλις έρθουν σε επαφή με το αλλεργιογόνο, όπως η γύρη, το οποίο π.χ. στην μύτη έρχεται μέσω του αέρα που αναπνέουμε, αντιδρούν εναντίον του, αντιμετωπίζοντάς το ως εχθρό σε μια προσπάθεια να το αποβάλλουν από τον οργανισμό. Από την αλλεργική αυτή αντίδραση προκαλείται η αλλεργική φλεγμονή που ανάλογα με την εντόπιση εκδηλώνεται με συμπτώματα ρινίτιδας ή άσθματος ή με κνιδωτικά εξανθήματα στο δέρμα.

Οι αλλεργικές παθήσεις στη σύγχρονη εποχή εμφανίζουν μεγάλη αύξηση. Πρόσφατα επιδημιολογικά στοιχεία αναφέρουν ότι το 22% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από κάποιο είδος αλλεργίας και ότι οι αλλεργίες γενικά ευθύνονται άμεσα ή έμμεσα για το θάνατο 180.000 ανθρώπων κάθε χρόνο, παγκοσμίως!

Σημαντική αύξηση  στη συχνότητα των αλλεργικών παθήσεων παρατηρείται τα τελευταία εξήντα χρόνια, κυρίως στις βιομηχανοποιημένες κοινωνίες. Τα κρούσματα αλλεργικών αντιδράσεων αυξήθηκαν κατά 50% τα τελευταία 30 χρόνια. Πιθανότατα αυτό να οφείλεται στη ρύπανση του αέρα, στο κάπνισμα, στο είδος της διατροφής, στην συχνή και υπερβολική χρήση αντιβιοτικών και γενικότερα στο σύγχρονο τρόπο διαβίωσης και το έντονο άγχος που τον συνοδεύει. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις στατιστικές, ένας στους τρεις Έλληνες θα αναπτύξει κάποιου είδους αλλεργία κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Διάγνωση αλλεργικών παθήσεων - ρινίτιδα rhinitis

Διάγνωση αλλεργικών παθήσεων – ρινίτιδα

Η αλλεργική ρινίτιδα εκδηλώνεται συνήθως με έντονο κνησμό στη μύτη, συνεχής  υδαρή καταρροή για την οποία απαιτείται μεγάλος αριθμός χαρτομάντιλων καθημερινά, πολύ συχνά και έντονα φταρνίσματα και μεγάλη ρινική συμφόρηση με επακόλουθο καρηβαρία [πονοκέφαλος, “βαρύ” κεφάλι], με μειωμένη όσφρηση και γεύση. Υπάρχει ακόμα έντονος κνησμός στην υπερώα, το φάρυγγα και στο λάρυγγα, που μπορεί να προκαλεί βήχα ο οποίος είναι συνήθως ξηρός και αρκετά ενοχλητικός.

Αυτή η κατάσταση μπορεί να ξεκινήσει με την έναρξη της Άνοιξης και να διαρκέσει από τρεις έως και έξι μήνες. Πολύ συχνά συνοδεύεται από συμπτώματα επιπεφυκίτιδας με έντονο κνησμό οφθαλμών, δακρύρροια, ερυθρότητα των επιπεφυκότων και φωτοφοβία. Φτάνει στην κορύφωσή της συνήθως το διάστημα από μέσα Απριλίου μέχρι μέσα με τέλη Ιουνίου. Για τους περισσότερους πάσχοντες, είναι υπεύθυνη για την κακή ποιότητα ζωής των ασθενών οι οποίοι περιορίζουν τις εξόδους ή τις εκδρομές τους. Η κακή ποιότητα ύπνου έχει ως αποτέλεσμα την μειωμένη απόδοση κατά τη διάρκεια της ημέρας με τις αντίστοιχες επιπτώσεις στο χώρο εργασίας ή στο σχολείο.

Πολύ συχνά η αλλεργική ρινίτιδα/ρινοεπιπεφυκίτιδα είναι υπεύθυνη για την εκδήλωση μιας σειράς άλλων επιπλοκών. Αυτές είναι η παραρρινοκολπίτιδα, η μέση ωτίτιδα, η άπνοια κατά τον ύπνο, η επιδείνωση και αύξηση των αναπνευστικών λοιμώξεων και βέβαια η πιθανή εκδήλωση αλλεργικού βρογχικού άσθματος ή η επιδείνωση του ήδη υπάρχοντος. Οι συνήθεις ένοχοι είναι οι γύρεις των φυτών αλλά και οι μύκητες της ατμόσφαιρας που, ενώ υπάρχουν όλο το χρόνο, παρουσιάζουν εποχική έξαρση την Άνοιξη και το Φθινόπωρο.

Εκτός από την εποχική αλλεργική ρινίτιδα/ρινοεπιπεφυκίτιδα, που εκδηλώνεται Άνοιξη και σπανιότερα και Φθινόπωρο, υπάρχει και η χρόνια αλλεργική ρινίτιδα με συμπτώματα που εμφανίζονται σχεδόν καθημερινά κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου και προεξάρχον σύμπτωμα τη μόνιμη ρινική συμφόρηση [“μπούκωμα”].Αίτια της χρόνιας αλλεργικής ρινίτιδας είναι συνήθως τα ακάρεα της οικιακής σκόνης και οι μύκητες.

Η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία αν και πιο συχνά εκδηλώνεται στην εφηβεία και στην νεαρή ενήλικο ζωή. Χωρίς να αποκλειστεί, είναι αρκετά σπάνιο να εκδηλωθεί αλλεργική ρινίτιδα πριν την ηλικία των πέντε και μετά την ηλικία των 70 ετών. Όσο πιο μεγάλη είναι η ηλικία εκδήλωσης αλλεργικής ρινίτιδας, τόσο πιο αυξημένος είναι και ο κίνδυνος εκδήλωσης βρογχικού άσθματος. Στις μικρές ηλικίες, η αλλεργική ρινίτιδα εκδηλώνεται πιο συχνά στα αγόρια και εξισώνεται μεταξύ των δύο φύλλων στην εφηβεία. Το παιδί που έχει ένα ή και τους δύο γονείς αλλεργικούς εμφανίζει πιθανότητα ως και 75% περισσότερο να εκδηλώσει και αυτό κάποια αλλεργική πάθηση του αναπνευστικού.

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι πιο συχνή σε αστικές παρά σε αγροτικές περιοχές, σε οικογένειες με ένα ή δύο παιδιά και σε κοινωνικά στρώματα με υψηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο διαβίωσης. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι το 1819 ο Άγγλος ιατρός John Bostock που πρώτος περιέγραψε τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας [hay fever] αποδίδοντάς τα στις γύρεις , περιέγραψε την πάθηση ως “νόσο των πλουσίων”.

Τα παραπάνω στοιχεία φαίνεται να σχετίζονται με τη θεωρία της Υγιεινής σύμφωνα με την οποία το αστικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από την ρύπανση της ατμόσφαιρας από καυσαέρια αυτοκινήτων, το “αποστειρωμένο” και  απομονωμένο από τη φύση περιβάλλον εντός του σπιτιού, την υπερκατανάλωση φαρμάκων κατά των λοιμώξεων και τους ολοένα και πιο αυξανόμενους εμβολιασμούς. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να προστατεύεται μεν ο οργανισμός από μικροβιακές λοιμώξεις, από την άλλη όμως αυξάνεται η συχνότητα εκδήλωσης αλλεργικών παθήσεων.

Την τελευταία δεκαετία, η συχνότητα τόσο της εποχικής όσο και της χρόνιας ρινίτιδας παρουσιάζει μεγάλη έξαρση. Βάσει επιδημιολογικών μελετών φαίνεται να έχει τετραπλασιαστεί!

Μια από τις πλέον σοβαρές επιπλοκές της αλλεργικής ρινίτιδας είναι η εκδήλωση βρογχικού άσθματος. Οι πάσχοντες από αλλεργική ρινίτιδα, εμφανίζουν 30-85% πιθανότητα να εκδηλώσουν την ίδια περίοδο και συμπτώματα βρογχικού άσθματος. Συνήθως η εκδήλωση βρογχικού άσθματος γίνεται  μέσα σε πέντε ως οκτώ χρόνια από την έναρξη του προβλήματος.

Διάγνωση αλλεργικών παθήσεων - άσθμα asthma

Διάγνωση αλλεργικών παθήσεων – άσθμα

Το βρογχικό άσθμα είναι χρόνια νόσος των πνευμόνων. Χαρακτηρίζεται από  μόνιμη φλεγμονή των αεραγωγών που με τη σειρά της προκαλεί υπεραντιδραστικότητα των βρόγχων και στένωση των αεραγωγών. Η υπεραντιδραστικότητα αυτή εκδηλώνεται με βήχα, ο οποίος είναι συνήθως ξηρός και εμφανίζεται νωρίς το πρωί και αργά το βράδυ και η στένωση των αεραγωγών με αίσθημα βάρους ή πίεσης στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή και συριγμό στην εκπνοή (“βράσιμο”, ή “γατάκια”).  Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων οφείλεται σε αλλεργία σε κάποιον εξωτερικό παράγοντα, το αλλεργιογόνο. Όπως και στην περίπτωση της αλλεργικής ρινίτιδας, το αλλεργιογόνο μπορεί να είναι γύρη, ακάρεα οικιακής σκόνης, μύκητες της ατμόσφαιρας και επιθήλια ζώων όπως σκύλος, γάτα και, σπανιότερα ινδικό χοιρίδιο, άλογο κ.λπ. και χαρακτηρίζεται τότε ως αλλεργικό βρογχικό άσθμα.

Τα συμπτώματα του άσθματος επιδεινώνονται

  • με την επίδραση κάποιου ή κάποιων αλλεργιογόνων κατά τη διάρκεια μιας συγκεκριμένης εποχής μέσα στο χρόνο,
  • με την επίδραση των ιογενών λοιμώξεων , κυρίως τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες,
  • με την επίδραση παρόντων όπως ο καπνός του τσιγάρου, οι έντονες οσμές (π.χ. απορρυπαντικά), η υγρασία, οι μεταβολές της θερμοκρασίας στον περιβάλλοντα χώρο (από ζεστό σε κρύο ή αντίστροφα), το έντονο γέλιο ή η σωματική άσκηση (ιδίως στα παιδιά ή σε νεαρά άτομα) κ.ά. ,
  • είτε αυτόματα, χωρίς προφανή λόγο.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι ξηρός βήχας, δυσφορία και αίσθημα βάρους στο στήθος, δύσπνοια με συριγμό κατά την εκπνοή με “βράσιμο” στο στήθος. Τα συμπτώματα μπορεί να είναι σχετικά ήπια και να εκδηλώνονται περιστασιακά π.χ. ανά 3-4 ημέρες ή κατά την άσκηση ιδίως σε ανοικτούς χώρους. Μπορεί όμως να είναι πολύ πιο έντονα, σε καθημερινή βάση, με νυκτερινές αφυπνίσεις λόγω δύσπνοιας ή βήχα και με έντονο πρόβλημα στην αναπνοή. Στην δεύτερη περίπτωση, εκτός από την υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής του, ο ασθενής μπορεί να έχει δυσκολία ακόμα και στο να εκτελέσει τις καθημερινές του ασχολίες, οπότε και χρειάζεται άμεσα αντιμετώπιση.

διάγνωση αλλεργικών παθήσεων - κρίση βρογχικού άσθματος

Διάγνωση αλλεργικών παθήσεων – κρίση βρογχικού άσθματος

Όταν η στένωση των αεραγωγών είναι έντονη, συνήθως επί ιογενών λοιμώξεων ή κατά την αιχμή μιας αλλεργικής περιόδου, μπορεί τα συμπτώματα να είναι έντονα , οπότε γίνεται λόγος για ασθματική κρίση. Στα μικρότερα παιδιά μπορεί να εκδηλώνεται με  ευερεθιστότητα, κλάμα, περιορισμό στη λήψη τροφής, γρήγορη αναπνοή (ταχύπνοια), αφύπνιση στη διάρκεια της νύχτας ή νωρίς το πρωί με συμπτώματα άσθματος. Είναι συνήθης η εικόνα , όπου η κρίση ξεκινά με ήπια ρινίτιδα («μπούκωμα» στη μύτη και καταρροή) για να «κατέβει» στις επόμενες μέρες και να ξεκινήσει μια ασθματική κρίση. Συνηθέστερο αίτιο αυτών των λοιμώξεων είναι μια συνήθης ομάδα ιών, οι ρινοιοί.

Επί κρίσης στα μεγαλύτερα παιδιά και στους ενήλικες τα συμπτώματα του άσθματος γίνονται εντονότερα. Αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής μπορεί να ξυπνά το βραδύ ή νωρίς το πρωί, να κουράζεται εύκολα, να αναπνέει γρήγορα, τα φάρμακα που λάμβανε να έχουν παροδικό ή μικρότερο αποτέλεσμα. Σε μέτριες ως σοβαρές κρίσεις ο ασθενής μπορεί να μην μπορεί να ξαπλώσει λόγω δύσπνοιας, να κουράζεται κατά την ομιλία , να έχει ταχύπνοια, να κάνει εργώδη προσπάθεια να αναπνεύσει με χρήση βοηθητικών μυών (εισολκές στο θώρακα), να είναι σε διέγερση ή σε λήθαργο. Στις περιπτώσεις αυτές χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση και παρέμβαση.

Το ποσοστό εκδήλωσης βρογχικού άσθματος στην παιδική ηλικία κυμαίνεται από 8-15% και είναι πιο συχνό στα αγόρια. Βάσει των στατιστικών το 35-50% των παιδιών στην εφηβεία σταματούν να έχουν πρόβλημα. Τα μισά από αυτά όμως, θα εκδηλώσουν ξανά συμπτώματα άσθματος στην ηλικία μεταξύ 25-35 ετών.

Η διάγνωση των αλλεργικών παθήσεων του αναπνευστικού στηρίζεται στη λήψη πλήρους και λεπτομερέστατου ιστορικού όσον αφορά στην κατανομή, τη διάρκεια και το  είδος των συμπτωμάτων, στην πλήρη κλινική εξέταση και στη διενέργεια σπιρομέτρησης και ρινοσκόπησης. 

 Η σπιρομέτρηση  είναι μια απλή και χρήσιμη εξέταση των πνευμόνων για τον  έλεγχο της αναπνευστικής λειτουργίας. Χρησιμοποιείται τόσο για τη διάγνωση πιθανού βρογχικού άσθματος, όσο και την εκτίμηση της κατάστασης του ασθματικού ασθενή και της ανταπόκρισής του στη θεραπευτική αγωγή.

διάγνωση αλλεργικών παθήσεων - σπιρομέτρηση spirometry

Διάγνωση αλλεργικών παθήσεων – σπιρομέτρηση

Για την ανεύρεση του αλλεργιογόνου που ευθύνεται και για τη σωστή αντιμετώπισή του του και αποφυγή του, απαιτείται η διενέργεια δερματικών δοκιμασιών δια νυγμού (skin prick tests) από τον Αλλεργιολόγο, με εκχυλίσματα που περιέχουν τα υπεύθυνα αλλεργιογόνα και γίνεται στο χώρο του ιατρείου. Οι δερματικές δοκιμασίες δια νυγμού οι οποίες γίνονται με αεροαλλεργιογόνα (αλλά και με τροφικά αλλεργιογόνα στην περίπτωση της τροφικής αλλεργίας), είναι απολύτως ασφαλείς, ανώδυνες, γρήγορες και ακριβείς στη διάγνωση. Διαρκούν 20-30 λεπτά με άμεσα αποτελέσματα, ώστε ο ασθενής να γνωρίζει σε ποια αεροαλλεργιογόνα παρουσιάζει ευαισθησία.

διάγνωση αλλεργικών παθήσεων - δερματικές δοκιμασίες, allergy tests

Διάγνωση αλλεργικών παθήσεων – αλλεργικά tests σε αλλεργιογόνα

Ο εργαστηριακός έλεγχος περιλαμβάνει μέτρηση ολικής IgE ανοσοσφαιρίνης, αύξηση της οποίας υποδεικνύει αλλεργική προδιάθεση και ειδικές εξετάσεις αίματος (RAST) για την ανίχνευση ειδικών IgE ανοσοσφαιρινών έναντι αλλεργιογόνων. Η διάγνωση κάποιες φορές απαιτεί την διενέργεια ειδικών δοκιμασιών ρινικής ή βρογχικής πρόκλησης με μεταχολίνη ή με αλλεργιογόνο καθώς και μέτρηση και άλλων παραμέτρων όπως το εκπνεόμενο ΝΟ (μονοξείδιο του αζώτου) που μπορεί να χρησιμεύσει ως δείκτης βαρύτητας και ανταπόκρισης στη θεραπεία.

Share

Αλλεργική ρινίτιδα – Ρινοεπιπεφυκίτιδα

Tags : 

Αλλεργική ρινιτιδα allergic rhinitis τίτλος Έχετε κατά καιρούς συνεχόμενα έντονα φταρνίσματα με, πολλές φορές, ανυπόφορη φαγούρα στη μύτη, στο λαιμό και στα μάτια; Τρέχει συνέχεια η μύτη σας και είναι πολύ συχνά βουλωμένη, με αποτέλεσμα να παίρνετε αναπνοή μόνο από το στόμα; Και όλα τα παραπάνω να εμφανίζονται πολύ συχνά και για μεγάλο διάστημα, χωρίς να είστε κρυολογημένοι; Αν ναι, τότε κατά πάσα πιθανότητα, πάσχετε από αλλεργική ρινίτιδα.
          Η αλλεργική ρινίτιδα είναι από τις πιο συχνές παθήσεις στον σύγχρονο κόσμο και μάλιστα με μεγάλο κόστος τόσο σε φαρμακευτικές δαπάνες όσο και σε έμμεσα κόστη με την έννοια της απουσίας από την εργασία ή το σχολείο ή της μειωμένης παραγωγικότητας. Υπολογίζεται ότι η αλλεργική ρινίτιδα επιβαρύνει το 10-25% του πληθυσμού, παγκοσμίως. Ένας στους δέκα ως ένας στους τρεις ενήλικες πάσχει από κάποιας μορφής αλλεργική ρινίτιδα, ενώ στα παιδιά φαίνεται να είναι η πιο συχνή χρόνια πάθηση, επηρεάζοντας 4 στα 10 παιδιά. Τα παραπάνω ποσοστά, σε απόλυτα νούμερα μεταφράζονται σε 500 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, από τους οποίους τα 110 εκατομμύρια είναι στην Ευρώπη και 30-60 εκατομμύρια στις Η.Π.Α.
          Η αλλεργική ρινίτιδα έχει δυσμενή επίπτωση στην ποιότητα ζωής του πάσχοντα. Επιπρόσθετα, συμβάλλει στην εκδήλωση και επιδείνωση συμπτωμάτων από τα ιγμόρεια, σε ενοχλήσεις και συμπτώματα από τα αυτιά, σε διαταραχές του ύπνου, μείωση της συγκέντρωσης και της ικανότητας μάθησης, ενώ χειροτερεύει τα συμπτώματα άσθματος.

Αλλεργική ρινιτιδα 01a

Εικ 1. Η επαφή μέσω εισπνοής με αεροαλλεργιογόνα, στους αλλεργικούς προκαλεί συμπτώματα επιπεφυκίτιδας, ρινίτιδας ή και άσθματος

Η αλλεργική ρινίτιδα προκαλείται από επαφή του ρινικού βλεννογόνου με αεροαλλεργιογόνα. Τα αεροαλλεργιογόνα μπορεί να είναι γύρεις, ακάρεα, μύκητες, επιθήλια ζώων κ.α. τα οποία βρίσκονται στην ατμόσφαιρα. Αυτοί οι παράγοντες αιωρούνται στην ατμόσφαιρα και έρχονται σε επαφή με τα μάτια, ενώ με την εισπνοή έρχονται σε επαφή με το εσωτερικό της μύτης (βλεννογόνο) και το φάρυγγα και είναι αθώοι και αβλαβείς για την πλειοψηφία των ανθρώπων.

           Στους αλλεργικούς ασθενείς όμως προκαλούν συμπτώματα ρινίτιδας, επιπεφυκίτιδας ή και άσθματος. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι για κάποιο λόγο, το ανοσολογικό σύστημα των αλλεργικών ασθενών θεωρεί τα αλλεργιογόνα ως επικίνδυνους εισβολείς, με αποτέλεσμα να κινητοποιούνται αμυντικοί μηχανισμοί του οργανισμού για την αντιμετώπισή τους, κάτι που φαίνεται σχηματικά στην εικόνα. Αυτοί οι μηχανισμοί περιλαμβάνουν ειδικά κύτταρα στο ρινικό βλεννογόνο, όπως τα μαστοκύτταρα, τα ηωσινόφιλα κ.α., τα οποία μόλις έρθουν σε επαφή με το αλλεργιογόνο κατά τη διάρκεια της εισπνοής, ενεργοποιούνται και απελευθερώνουν ουσίες-μεσολαβητές, όπως ισταμίνη, λευκοτριένια και άλλες, οι οποίες και ευθύνονται για την εκδήλωση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας και επιπεφυκίτιδας (εικόνα 1).

          Εκτός όμως από τα συμπτώματα, οι ουσίες αυτές είναι υπεύθυνες και για τη δημιουργία φλεγμονής (εικόνα 2), η οποία είναι τοπικά έντονος ερεθισμός που καθιστά τη μύτη πολύ πιο ευαίσθητη σε ερεθιστικούς παράγοντες όπως ο κρύος αέρας, οι έντονες μυρωδιές, ο καπνός κ.λ.π.

Αλλεργική ρινιτιδα 01b

Εικ 2. Η αλλεργική αντίδραση έναντι αλλεργιογόνου είναι αρκετά περίπλοκη με ενεργοποίηση και συμμετοχή πολλών και διαφορετικών ειδών κυττάρων που επιδρούν σε διαφορετικούς τύπους ιστών

          Aνάλογα με το είδος του αεροαλλεργιογόνου στο οποίο ο ασθενής εμφανίζει ευαισθησία, τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας μπορεί να εκδηλώνονται σε συγκεκριμένη εποχή ή κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου. Όταν το αίτιο είναι κάποια γύρη από δέντρα, αγρωστώδη ή ζιζάνια ή κάποιο μύκητας της ατμόσφαιρας, τα συμπτώματα εκδηλώνονται εντονότερα κυρίως την Άνοιξη και σε κάποιες περιπτώσεις, το Φθινόπωρο στα πλαίσια της λεγόμενης εποχικής αλλεργικής ρινίτιδας και να διαρκέσει από τρεις ως και έξι μήνες.
          Όταν το αίτιο είναι τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, τα επιθήλια ζώων και κάποια είδη μυκήτων, τα συμπτώματα εκδηλώνονται όλο το χρόνο και η ρινίτιδα λέγεται χρόνια ή ολοετής αλλεργικής ρινίτιδα.
          Η εποχική αλλεργική ρινίτιδα συνήθως εκδηλώνεται με έντονο φτάρνισμα, συνεχή υδαρή καταρροή που απαιτεί πολλά χαρτομάντηλα ημερησίως, ενοχλητική φαγούρα στη μύτη, τα μάτια, τα αυτιά και το φάρυγγα, που μπορεί να προκαλεί συχνά, βήχα ο οποίος είναι συνήθως ξηρός και αρκετά ενοχλητικός. Μπορεί να υπάρχει ακόμα έντονος ερεθισμός και κοκκίνισμα των ματιών με δακρύρροια και φωτοφοβία.
          Η χρόνια αλλεργική ρινίτιδα εκδηλώνεται κυρίως με έντονη ρινική συμφόρηση (μπούκωμα) όλο το χρόνο, σχεδόν καθημερινά και μπορεί να συνοδεύεται από μειωμένη ικανότητα όσφρησης και γεύσης ως αποτέλεσμα της συμφόρησης.
          Τα παραπάνω αναφέρονται ως κύρια συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας. Υπάρχουν όμως και άλλα συμπτώματα που δεν εμφανίζονται πάντα ή δεν εμφανίζονται με μεγάλη ένταση και μπορεί να είναι αποτέλεσμα των κύριων συμπτωμάτων. Αυτά λέγονται δευτερεύοντα συμπτώματα και είναι:
 ανοσμία, η οποία οφείλεται κυρίως στην ύπαρξη ρινικής συμφόρησης λόγω οιδήματος των ρινικών κογχών, ή ως αποτέλεσμα ύπαρξης παραρινοκολπίτιδας και, σπανιότερα ρινικών πολυπόδων. Συχνά συνοδεύεται από απώλεια γεύσης και ευθύνεται για το ροχαλητό λόγω αναπνοής από το στόμα, τη νύκτα.
 Οπισθορρινική καταρροή που είναι η αίσθηση ότι, μαζί με την καταρροή εμπρός, υπάρχει και καταρροή πίσω από την μύτη, προς το φάρυγγα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη συγκέντρωση βλέννης στο φάρυγγα, που προκαλεί ερεθισμό, την αίσθηση ότι “κάτι είναι κολλημένο στο λαιμό και θέλω να το βγάλω“ και το οποίο με τη σειρά του προκαλεί ένα συνεχή, ξηρό και εκνευριστικό βήχα που πολλές φορές παρεμποδίζει και τον ύπνο.
 Κεφαλαλγία, ωταλγία
 Κόπωση, αίσθημα αδιαθεσίας, το λεγόμενο αίσθημα καρυβαρίας και διαταραχές ύπνου

          Διάγνωση και διαφορική διάγνωση αλλεργικής ρινίτιδας

          Η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας γίνεται με βάση το ιστορικό των συμπτωμάτων, τη συχνότητα και περιοδικότητα εμφάνισης κατά τη διάρκεια του χρόνου και τη συσχέτιση μετά έκθεση σε συγκεκριμένους παράγοντες του περιβάλλοντος. Η εξέταση του βλεννογόνου της μύτης με ρινοσκόπηση και εκτίμηση βατότητας των ρινικών οδών, αναδεικνύει ένα χαρακτηριστικό ωχροκυανό χρώμα, με διογκωμένες ρινικές κόγχες, που συνήθως είναι καλυμμένες από υδαρές έκκριμα. Σε περίπτωση που υπάρχει έκκριμα παχύρευστο, ωχροκίτρινο ή πράσινο και δύσοσμο, τότε τίθεται η υποψία μικροβιακής λοίμωξης. Πρέπει επίσης να αποκλειστεί η ύπαρξη ρινικών πολυπόδων.

Αλλεργική ρινιτιδα 03

Εικ 3. Η ρινική πτυχή (nasal crease)

          Πολύ συχνά και κυρίως στα παιδιά που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα, διακρίνονται χαρακτηριστικά σημεία ή “στίγματα” της αλλεργίας, ιδιαίτερα στο πρόσωπο. Αυτά τα σημεία είναι η αλλεργική πτυχή (εικόνα 3) που είναι μια εγκάρσια πτύχωση πριν την κορυφή της μύτης λόγω της συχνής κίνησης του αλλεργικού να σκουπίσει και να ξύσει ταυτόχρονα τη μύτη του (αλλεργικός χαιρετισμός, εικόνα 4) οι αλλεργικοί κύκλοι (allergic shiners – εικόνα 5)

Εικ 3. Η ρινική πτυχή (nasal crease) που είναι μια εγκάρσια πτύχωση της μύτης λόγω της συνεχούς τριβής με το χέρι, αποτέλεσμα της συχνής κίνησης των ασθενών να ξύσουν και να σκουπίσουν τη μύτη τους

Εικ 4. Ο αλλεργικός χαιρετισμός (The allergic salute).

Αλλεργική ρινιτιδα 02

Εικ 5. Οι αλλεργικοί κύκλοι και η γραμμή Dennie -Morgan.

Αλλεργική ρινιτιδα 05

Εικ 6. Αδενοειδές προσωπείο – γωνίωση υπερώας (Adenoid face – high arched palate).

που είναι κύκλοι με σκοτεινή χροιά γύρω και κυρίως κάτω από τα μάτια λόγω κακής φλεβικής κυκλοφορίας εξαιτίας της ρινικής συμφόρησης, μαζί με πτυχές Dennie-Morgan (εγκάρσια πτύχωση στο δέρμα των βλεφάρων) λόγω του ήπιου οιδήματος (εικόνα 5), η γεωγραφική γλώσσα και οι μεγάλες και μαλακές βλεφαρίδες. Πολλές φορές υπάρχει το χαρακτηριστικό αλλεργικό ή αδενοειδές προσωπείο (εικόνα 6) λόγω της συχνής στοματικής αναπνοής και της έντονης ρινικής συμφόρησης, όπου το στόμα είναι μονίμως ανοικτό, οι ώμοι είναι κατεβασμένοι και το παιδί έχει μια παθητική έκφραση κόπωσης λόγω της κακής ποιότητας ύπνου, που συχνά παρερμηνεύεται ως τεμπελιά και αρκετές φορές ευθύνεται για μαθησιακές δυσκολίες και μειωμένη συμμετοχή στο σχολείο. Μπορεί να υπάρχουν και ανωμαλίες της στοματικής κοιλότητας (όπως εφίππευση τομέων οδόντων της άνω γνάθου, στένωση του θόλου της σκληρής υπερώας και ανύψωσή της σχηματίζοντας ένα είδος τόξου – arched palate κ. α.).
         Μετά την κλινική εξέταση και τον καθορισμό της διάγνωσης, ο ειδικός αλλεργιολόγος θα εκτελέσει τις δερματικές δοκιμασίες νυγμού (skin prick tests) ή αλλεργικά tests, (εικόνα 7) μια διαδικασία που απαιτεί 15-20 λεπτά της ώρας και δίνει άμεσα αποτέλεσμα για το ένοχο αλλεργιογόνο στο οποίο είναι ευαίσθητος ο ασθενής. Ακολουθούν ειδικές αιματολογικές εξετάσεις με μέτρηση της ολικής ανοσοσφαιρίνης E και των ειδικών ανοσοσφαιρινών Ε (RAST) για συγκεκριμένα αλλεργιογόνα. Ο ακτινολογικός έλεγχος των παραρρινίων γίνεται για να αποκλειστεί η ύπαρξη παραρρινοκολπίτιδας. Τέλος, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις με συμβατό ιστορικό και αρνητικό έλεγχο, διενεργείται ρινική δοκιμασία πρόκλησης με το ύποπτο αλλεργιογόνο. Ο έλεγχος είναι πολύ σημαντικός, καθώς ο εντοπισμός του υπευθύνου αλλεργιογόνου είναι απαραίτητος ώστε να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες αποφυγής όπου είναι δυνατό, αλλά και να οριστεί η διάρκεια της θεραπείας. Ένας ακόμα πολύ σημαντικός λόγος είναι η ταυτοποίηση των αλλεργιογόνων στα οποία υπάρχει ευαισθησία ώστε να μπορεί να γίνει θεραπεία απευαισθητοποίησης ή ανοσοθεραπεία, που θα αναφερθεί παρακάτω.

Αλλεργική ρινιτιδα 06

Εικ 7. Δερματικές δοκιμασίες νυγμού (skin prick tests) ή αλλεργικά tests

          Θα πρέπει να αποκλειστούν μια σειρά νοσημάτων όπως ρινικοί πολύποδες, σκολίωση ρινικού διαφράγματος, υπερτροφία ρινικών χοανών, υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων, ανατομικές παραλλαγές, ύπαρξη ξένου σώματος, ατρησία ρινικών χοανών, νοσήματα ανοσολογικού συστήματος όπως ανοσοανεπάρκειες, πρωτοπαθής δυσκινησία κροσσών, κυστική ίνωση, σύνδρομο Churg-Strauss, σύνδρομο Sjogren, ύπαρξη όγκων, νοσήματα όπως κοκκιωμάτωση Wegener, σαρκοείδωση, λοιμώξεις [φυματίωση, λέπρα], κακόηθες καταστρεπτικό κοκκίωμα μέσης γραμμής και τέλος σπάνια νοσήματα όπως ρινική μαστοκύττωση ή διαφυγή εγκεφαλονωτιαίου υγρού (κυρίως μετά από κακώσεις ή ως συγγενή ανωμαλία).

         Πως προκαλείται;

          Οι αλλεργίες γενικά είναι πολυπαραγοντικές νόσοι. Αυτό σημαίνει ότι τα αίτια που καθιστούν κάποιο άτομο αλλεργικό, είναι πολλά και διαφορετικά. Σημαντικό ρόλο παίζουν γενετικοί παράγοντες, αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες, οι συνθήκες διαβίωσης και υγιεινής, ο αριθμός των μελών της οικογένειας, η επαφή με ζώα, κ.ά.
         Η αλλεργική ρινίτιδα ειδικά, αποτελεί τη συχνότερη αλλεργική νόσο. Οι γενετικοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο σε ποσοστό πάνω από το 75% και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες σε ποσοστό 25%.
          Σημαντικοί παράγοντες είναι η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού για ατοπία, η ηλικία έκθεσης του παιδιού στο αλλεργιογόνο, αλλά και η συχνότητα με την οποία εκτίθεται κάποιος στον παράγοντα στον οποίο έχει ευαισθησία. Όταν ένας γονιός είναι αλλεργικός, τα παιδιά του έχουν πιθανότητα πάνω από 30% να εκδηλώσουν συμπτώματα αλλεργίας και μάλιστα πριν την εφηβεία, όπου τα αγόρια θα εκδηλώσουν συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας σε διπλάσιο αριθμό σε σχέση με τα κορίτσια.
          Στους ενήλικες, η συχνότητα εκδήλωσης αλλεργικής ρινίτιδας είναι η ίδια στα δυο φύλλα, ενώ 6 στα 10 άτομα που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα, την έχουν εκδηλώσει πριν την ηλικία των 30 ετών.
        Γενικά η συχνότητα εκδήλωσης της αλλεργικής ρινίτιδας ειδικότερα, αλλά και των αλλεργικών παθήσεων γενικότερα έχει παρουσιάσει δραματική αύξηση τις τελευταίες δεκαετίες. Ενδεικτικά η συχνότητα της αλλεργικής ρινίτιδας από ποσοστό περίπου 4,5% το 1977, υπολογίζεται ότι έχει ανέβει στο 10-25% ανάλογα με τον τύπο (εποχική ή χρόνια) και τη χώρα στην οποία έχει γίνει η μέτρηση. Στην Ελλάδα η χρόνια αλλεργική ρινίτιδα που προκαλεί συμπτώματα όλο το χρόνο, ανέρχεται στο 8-10% ενώ η εποχική αλλεργική ρινίτιδα φαίνεται να κυμαίνεται στο 15-30% του γενικού πληθυσμού.
          Η συνήθης διάρκεια της αλλεργικής ρινίτιδας είναι 2-3 δεκαετίες κατά μέσο όρο. Υπάρχει πιθανότητα αυτόματης ύφεσης των συμπτωμάτων κυρίως για όσους πάσχουν από εποχική ρινίτιδα. Αυτό αν συμβεί, θα γίνει μέσα στην πρώτη διετία σε έναν στους δέκα άνδρες και σε μια στις είκοσι γυναίκες, ενώ όπως συνάγεται από τα προηγούμενα, η πρόγνωση εξαρτάται από το φύλο και την ηλικία εκδήλωσης συμπτωμάτων.

Επιπλοκές αλλεργικής ρινίτιδας

 

Αλλεργική ρινιτιδα 07

Εικ 8. Η αλλεργική ρινίτιδα είναι προδιαθεσικός παράγοντας για την εκδήλωση αλλεργικού βρογχικού άσθματος, αφού 2 στα πέντε άτομα που πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα, κάποια στιγμή θα εκδηλώσουν και αλλεργικό βρογχικό άσθμα, όταν εκτεθούν σε αλλεργιογόνα στα οποία είναι ευαίσθητοι.

Αν η αλλεργική ρινίτιδα δεν αντιμετωπιστεί σωστά, μπορεί να αποτελέσει αιτία διαφόρων επιπλοκών όπως χρόνια παραρρινοκολπίτιδα, εκκριτική μέση ωτίτιδα και διαταραχές κρανιοπροσωπικής ανάπτυξης κυρίως σε παιδιά, ενώ στην εξέλιξή της μπορεί να προκαλέσει αλλεργικό βρογχικό άσθμα (εικόνα 8 και 9).

Αλλεργική ρινιτιδα 08

Εικ 9. Η αλλεργική ρινίτιδα είναι πάρα πολύ συχνή στα άτομα που πάσχουν από αλλεργικό βρογχικό άσθμα. Περισσότερο από το 80% των ασθματικών έχει και συμπτώματα ρινίτιδας, τα οποία μάλιστα πρέπει να αντιμετωπίζονται σωστά, γιατί αλλιώς μπορεί να επιδεινώσουν το υπάρχον άσθμα.

           Όταν δεν ληφθεί η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή, η ποιότητα ζωής του ασθενούς με αλλεργική ρινίτιδα χειροτερεύει. Η έντονη καταρροή και το έντονο μπούκωμα της μύτης δυσκολεύουν το νυκτερινό ύπνο ενώ προκαλούν πολλές φορές έντονο βήχα λόγω της οπισθορρινικής καταρροής και έντονο ροχαλητό.Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το πρωί να βρίσκει τον άνθρωπο που πάσχει από ρινίτιδα να αισθάνεται εξαντλημένος και συχνά να υποφέρει από πονοκέφαλο και υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι καθημερινές δραστηριότητες γίνονται πολύ πιο δύσκολα, υπάρχει δυσκολία συγκέντρωσης και πολλές φορές, έντονο αίσθημα κούρασης λόγω των συμπτωμάτων, αλλά και λόγω της κακής ποιότητας ύπνου το βράδυ.

Αντιμετώπιση – θεραπεία αλλεργικής ρινίτιδας

       O ασθενής που πάσχει από αλλεργική πάθηση του αναπνευστικού, είτε είναι αλλεργική ρινίτιδα, είτε αλλεργικό άσθμα θα πρέπει να καθοδηγηθεί σωστά από τον Αλλεργιολόγο, ώστε να ξέρει σε ποια αλλεργιογόνα έχει ευαισθησία, να μάθει να παίρνει σωστά τα φάρμακά του και να ενημερωθεί σωστά και υπεύθυνα για τις θεραπευτικές επιλογές στην αντιμετώπιση της πάθησής του.
          Η αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας περιλαμβάνει τέσσερα βήματα:
1. Τη σωστή διάγνωση
2. Μέτρα αποφυγής αλλεργιογόνων
3. Την κατάλληλη φαρμακευτική θεραπεία και,
4. Θεραπεία απευαισθητοποίησης όταν πληρούνται τα κατάλληλα κριτήρια

          Η σωστή αντιμετώπιση ξεκινάει με το πρώτο βήμα που είναι η σωστή διάγνωση. Θα πρέπει αφενός να αποκλειστούν άλλα αίτια που μπορεί να προκαλούν παρόμοια συμπτωματολογία και αφετέρου να καθοριστούν επακριβώς τα αλλεργιογόνα στα οποία υπάρχει ευαισθησία.

          Έτσι θα μπορούν όπου είναι δυνατό, να ληφθούν μέτρα αποφυγής των αλλεργιογόνων, που είναι το δεύτερο βήμα για την αντιμετώπιση του προβλήματος . Αυτό πρακτικά είναι πολύ δύσκολο όταν υπάρχει ευαισθησία σε γύρεις, αφού υπάρχουν τεράστιες ποσότητες στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της ανθοφορίας, ακόμα και στο κέντρο των μεγαλουπόλεων. Είναι πολύ πιο εύκολο, όταν υπάρχει ευαισθησία σε επιθήλια ζώων όπως γάτα και σκύλος, αν και σε αυτή την περίπτωση πρέπει να αντιμετωπιστεί το συναισθηματικό κόστος του αποχωρισμού με το αγαπημένο σας κατοικίδιο. Όσον αφορά στα υπόλοιπα αεροαλλεργιογόνα, υπάρχουν βέβαια κάποια μέτρα αποφυγής, που σκοπό έχουν κυρίως τον μείωση της έκθεσης του ατόμου στις γύρεις, αλλά παράλληλα επιβαρύνουν σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής του ατόμου, όπως π.χ.

  • Την εποχή που τα συμπτώματα είναι έντονα αποφύγετε τις εκδρομές και οποιαδήποτε επίσκεψη στην εξοχή.
  • Έχετε τα παράθυρά του σπιτιού σας κλειστά όταν ο καιρός είναι ζεστός, ιδιαίτερα νωρίς το πρωί και τις απογευματινές ώρες λόγω αυξημένης συγκέντρωσης γύρεων.
  • Αποφύγετε την άμεση επαφή με τα φυτά που σας προκαλούν αλλεργία, παρόλο που η γύρη τους μεταφέρεται με τον αέρα χιλιόμετρα μακριά.
  • Πριν πάτε στην εξοχή, μάθετε ποια φυτά ανθίζουν στην περιοχή. Αποφύγετε τα μέρη που έχουν πολύ πράσινο και τρεχούμενα νερά και προτιμήστε παραθαλάσσιες περιοχές, όπου συνήθως η συγκέντρωση της γύρης είναι μικρότερη.
  • Αν αποφασίσετε να ασχοληθείτε με την κηπουρική, μην το κάνετε την άνοιξη. Αν έχετε κήπο, φροντίστε να τον έχει καθαρίσει από τα «ένοχα» φυτά εγκαίρως κάποιος άλλος!
  • Αποφεύγετε να αερίζετε το σπίτι ή τα κλινοσκεπάσματα και να απλώνετε ρούχα τις ώρες που οι συγκεντρώσεις της γύρης στην ατμόσφαιρα είναι υψηλές, δηλαδή: α) νωρίς το πρωί και κυρίως όταν φυσά, β) τις πολύ ζεστές ξηρές ημέρες, που έχει και άπνοια και η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι αυξημένη.
  • Διατηρείτε σταθερή τη θερμοκρασία του σπιτιού στους 18-20 βαθμούς Κελσίου, όπου μύκητες και ακάρεα δεν «ευδοκιμούν» εύκολα και διατηρείτε τα επίπεδα υγρασίας στο 40-60%.
  • Μη βάζετε ταπετσαρίες στους τοίχους και μοκέτα από τοίχο σε τοίχο. Πιάνουν εύκολα μούχλα.
  • Προτιμήστε να γυμνάζεστε σε κλειστούς χώρους την Άνοιξη.
  • Να κάνετε τις διακοπές σας σε παράκτιες περιοχές· η θαλάσσια αύρα κρατά τη γύρη στην ενδοχώρα.
  • Φοράτε γυαλιά ηλίου, ιδιαίτερα αν έχετε επιπεφυκίτιδα και αποφύγετε τους φακούς επαφής.
  • Κλείνετε τα παράθυρα όταν οδηγείτε στην εξοχή και χρησιμοποιείτε στο αυτοκίνητο, κλιματισμό που διαθέτει ειδικά φίλτρα για τη γύρη.
  • Καθαρίζετε συχνά τα φίλτρα των κλιματιστικών που έχετε στο σπίτι και στο αυτοκίνητό σας.
  • Περιορίστε τις απότομες αλλαγές θερμοκρασίας (π.χ. να μπαίνετε από εξωτερικό ζεστό περιβάλλον σε κλιματιζόμενο χώρο)
  • Αποφύγετε τις έντονες μυρωδιές (π.χ. αποσμητικά, απορρυπαντικά, αρώματα), επειδή τα συμπτώματα της αλλεργίας πυροδοτούνται από αυτούς τους «ερεθιστικούς» παράγοντες.
  • Προτιμήστε να βγαίνετε εκτός σπιτιού, μετά από βροχή.
  • Φοράτε κράνος που καλύπτει μύτη και μάτια, αν οδηγείτε μηχανή. Έτσι, θα είστε προστατευμένοι και από τις γύρεις αλλά και σε περίπτωση ατυχημάτων!

          Η φαρμακευτική αγωγή είναι το τρίτο βήμα και περιλαμβάνει αρκετές κατηγορίες φαρμάκων για την αλλεργική ρινίτιδα και στοχεύει στον έλεγχο των συμπτωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι ο ασθενής για την αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να χρησιμοποιήσει αντιισταμινικά σε μορφή χαπιών, ρινικών sprays ή σε μορφή οφθαλμικών σταγόνων, κορτιζονούχα ρινικά sprays, αντιλευκοτριενικά χάπια και αποσυμφορητικά.Τα αντιισταμινικά χάπια δρουν άμεσα και γρήγορα στην μείωση του κνησμού, της καταρροής και των πταρμών. Δεν έχουν ιδιαίτερη δράση στο μπούκωμα και ορισμένα από αυτά (ιδιαίτερα τα παλιότερα) μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία, ξηροστομία και αυξημένη όρεξη. Θέλει λοιπόν προσοχή ιδιαίτερα στην οδήγηση και στη χρήση επικίνδυνων μηχανημάτων. Τα αντιϊσταμινικά σε μορφή spray χρησιμοποιούνται 2-3 φορές ημερησίως με παρόμοια αποτελέσματα όπως και τα χάπια χωρίς πιθανόν τις παρενέργειές τους
          Τα κορτιζονούχα ρινικά sprays έχουν καλά αποτελέσματα σε όλα τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας περιλαμβανομένης και της ρινικής συμφόρησης, λόγω της ισχυρής αντιφλεγμονώδους δράσης τους. Χρειάζονται όμως αρκετές μέρες χρήσης μέχρι να φτάσουν να ελέγχουν αποτελεσματικά τα συμπτώματα, οπότε αυτό το διάστημα ο ασθενής μπορεί να χρησιμοποιεί μαζί με το κορτιζονούχο spray και αντιισταμινικό και ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ορό. Η χρήση τους μπορεί να προκαλέσει τοπικό ερεθισμό με αίσθημα καύσους ή επίσταξη (μικρού βαθμού αιμορραγία της μύτης). Η μακρόχρονη χρησιμοποίηση ενδορρινικών κορτικοστεροειδών μπορεί να δημιουργήσει κάποιες ανεπιθύμητες παρενέργειες, όπως: απορρύθμιση υπάρχουσας υπέρτασης καταρράκτη, γλαύκωμα και σπάνια κατάθλιψη σε άτομα με θετικό ιστορικό για ψυχιατρικές διαταραχές. Τα λεγόμενα αποσυμφορητικά sprays δρουν άμεσα ανακουφίζοντας τον ασθενή από τα συμπτώματά του, μέσω της αγγειοσυσπαστικής τους δράσης στο ρινικό βλεννογόνο. Δεν πρέπει όμως να χρησιμοποιούνται για περισσότερο από 4-6 ημέρες λόγω του ότι προκαλούν φαρμακευτική ρινίτιδα. Αυτό σημαίνει ότι εγκαθίσταται έντονος ερεθισμός στο βλεννογόνο της μύτης, έντονο αίσθημα καψίματος, ενώ η ανακούφιση των συμπτωμάτων διαρκεί όλο και λιγότερο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αναγκάζεται ο ασθενής να χρησιμοποιήσει όλο και πιο συχνά το spray, το οποίο επιδεινώνει την φαρμακευτική ρινίτιδα ακόμα περισσότερο με αποτέλεσμα να μπαίνει σε ένα φαύλο κύκλο.Τα αντιλευκοτριενικά χάπια, δρουν επικουρικά στη μείωση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας και πρέπει πάντα να χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα.
Τα φάρμακα που αναφέρονται παραπάνω, δρουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων ανεξαρτήτως του αλλεργιογόνου που προκαλεί το πρόβλημα. Απαιτείται συνεχής λήψη κατά την περίοδο των συμπτωμάτων γιατί όταν περάσει η δράση τους, τα συμπτώματα επανεμφανίζονται. Το τέταρτο βήμα περιλαμβάνει τη ριζική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας με την πλήρη εξάλειψη της αιτίας, δηλαδή της ευαισθησίας στα αλλεργιογόνα είναι η ανοσοθεραπεία ή θεραπεία απευαισθητοποίησης για την οποία μπορείτε να βρείτε περισσότερες λεπτομέρειες εδώ.

Share

Μύκητες

Tags : 

Αεροαλλεργιογόνα είναι τα αλλεργιογόνα του εξωτερικού και εσωτερικού περιβάλλοντος τα οποία ευθύνονται για πολλές από τις αλλεργίες του αναπνευστικού συστήματος όπως η αλλεργική ρινοεπιπεφυκίτιδα και το εξωγενές βρογχικό άσθμα. Τα σημαντικότερα εξ αυτών είναι τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, οι γύρεις και οι μύκητες.

Οι μύκητες είναι εmouldsυκαρυωτικοί οργανισμοί, έχουν άκαμπτα κυτταρικά τοιχώματα και στερούνται χλωροφύλλης. Έχουν αποδεδειγμένα, ενοχοποιηθεί για την πρόκληση αλλεργικής ρινίτιδας και άσθματος, αλλεργικής βρογχοπνευμονικής ασπεργίλλωσης και πνευμονίτιδας εξ υπερευαισθησίας. Τα σπόρια ορισμένων μυκήτων είναι εκ φύσεως αερομεταφερόμενα Αντίθετα, η πλειονότητα των σαπροφυτικών μυκήτων εξαρτώνται για την μεταφορά τους από την κίνηση του αέρος ή από άλλες διαταραχές του περιβάλλοντος όπως οι κινήσεις των ζώων και των αρθρόποδων, η κίνηση του αέρος ή οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Η διείσδυσή τους από το εξωτερικό στο εσωτερικό περιβάλλον, εξαρτάται από τον αερισμό και τις διαρροές στην κατασκευή του σπιτιού. Όταν τα παράθυρα είναι ανοικτά, τα επίπεδα στο εσωτερικό είναι περίπου το 40% εκείνων του εξωτερικού περιβάλλοντος. Σε κλειστούς χώρους τα επίπεδά τους κυμαίνονται από 5 έως 10% των εξωτερικών και εφ’ όσον ελλείπουν οι συνθήκες εκείνες οι οποίες είναι δυνατόν να αυξήσουν, προσωρινά, τις συγκεντmoldρώσεις τους. Οι μύκητες για να αναπτυχθούν στο εσωτερικό περιβάλλον απαιτείται θερμοκρασία 18-24ο C και σχετική υγρασία περίπου 60%. Οι σαπροφυτικοί μύκητες δημιουργούν αποικίες σε πολλά οργανικά υποστρώματα όπως υφάσματα, χαρτιά, δέρματα, χρώματα ή σάπωνες. Ο καθοριστικός παράγων στο εσωτερικό περιβάλλον είναι συνήθως το νερό. Όταν μια οργανική ουσία υγραίνεται, αναπτύσσονται μύκητες. Η διατήρηση του εσωτερικού του σπιτιού, στεγνού και της σχετικής υγρασίας σε επίπεδα κάτω του 50% είναι η πλέον σίγουρη μέθοδος αποτροπής της εγκαταστάσεως και περαιτέρω αναπτύξεως των μυκήτων.

 Mύκητας Alternaria alternata
alternaria sp

Είναι είδος εξαιρετικά διαδεδομένο σε όλο τον κόσμο και απαντάται σε πολλά φυτά, στο έδαφος, στις αποθήκες καλαμποκιού, στα σάπια ξύλα, στις φωλιές των πουλιών και σε είδη ρουχισμού. Οι μαύρες κηλίδες στις ντομάτες μπορεί να οφείλονται στον μύκητα Alternaria ενώ συχνά ανευρίσκεται στα πλαίσια των παραθύρων. Θεωρείται μύκητας του εξωτερικού περιβάλλοντος και εμφανίζεται όταν ο καιρός είναι ζεστός με θερμοκρασία >30o C.

 Μύκητας Cladosporium herbarum

Είναι ο συχνότερα απαντώμενος αερομεταφερόμενος μύκητας στην ατμόσφαιρα και έχει παγκόσμια κατανομή. Η περιεκτικότητα των εσωτερικών χώρων συμβαδίζει με εκείνη των εξωτερικών. Ανάλογα με το κλίμα και τη θερμοκρασία που πρέπει να είναι 18-28ο C, εμφανίζεται τον Μάιο και κυρίως την περίοδο Ιουλίου-Oκτωβρίου. Απαντάται στα σάπια φύλλα και φυτά, στο χώμα cladosporiumκαι στα δημητριακά, τα αγγούρια, τις ντομάτες, τα ροδάκινα κ.ά. Συχνά ανευρίσκεται στα ακάθαρτα ψυγεία, στα υγρά πλαίσια των παραθύρων, σε κακώς αεριζόμενα σπίτια και σε σπίτια με υγρασία. Περιστασιακά έχει ανιχνευθεί σε ντεπόζιτα καυσίμων, κρέμες προσώπου, χρώματα και υφάσματα.

Μύκητας Aspergillus fumigatus
Bild086

Έχει παγκοσμία κατανομή, για να αναπτυχθεί χρειάζεται θερμοκρασίες 12 έως 57ο C και μεγάλη υγρασία και θεωρείται ως σημαντικός μύκητας των εσωτερικών χώρων. Αναπτύσσεται στα σκουπίδια, στα πεύκα και στα φυτά του καφέ, στα κρεμμύδια, το ρύζι, τα δημητριακά, τις ρίζες των φραουλών, στα περιττώματα των πουλιών, στις αποθήκεςπατατών, στα λιπάσματα κ.ά.

Mύκητας Penicillium notatum

Πρόκειται για μύκητα ο οποίος παράγει πενικιλίνη και έχει παγκόσμια κατανομή. Ανευρίσκεται στο έδαφος και στα δάση και τα λιβάδια των περιοχών με εύκρατο κλίμα. Είναι διαδεδομένος στα αμπέλια και τις φυτείες εσπεριδοειδών αλλά και στα λάχανα, τις πευκοβελόνες, τις αποθήκες δημητριακών, τον υγρό σανό, τις φωλιές των πουλιών, τα σταφύλια, τους ξηρούς καρπούς, τα αποξηραμένα φρούτα και τους φρουτοχυμούς. Στο εσωτερικό, υπάρχει στη μούχλα που αναπτύσσεται στο ψωμί, τα εσπεριδοειδή, τα μήλα κλπ. Συχνά απαντάται και στα κελάρια που φυλάσσονται κρασιά. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις του μύκητα Penicillium παρατηρούνται τον Χειμώνα και την Άνοιξη.

Share

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ